Mo Scoil: Éadaí & Ábhair

---

Aoine 40 nóiméad

Ranga: Rang 5

Dáil: 20 dalta

Teanga: Gaeilge

Topaic: Scoil – Éadaí Scoile agus Ábhair

---

Spriocanna Foghlama

(Tugtha ó Chreat Curaclaim na hÉireann - Irish Curriculum Framework for Primary Education)

1. Tuigbheáil agus Cuimhniú (Bloom: Understanding, Remembering)

   • Tuigeann daltaí ainmneacha éadaí scoile agus ábhair scoile i nGaeilge.
   • Aithníonn siad struchtúir ceisteanna agus freagraí simplí faoi mo scoil, mo choimpléasc agus mo chuid éadaí scoile.

2. Cumarsáid Béalach agus Labhartha (Bloom: Applying, Analyzing)

   • Cuireann daltaí ceisteanna agus freagraí béil i bhfeidhm chun labhairt faoin éide scoile agus ábhair scoile go soiléir, ag úsáid Frásaí cuí i gcomhthéacs scoile.

---

Scileanna Forbartha sa Rang (Léamh, Scríobh, Éist, Labhairt)

Scil	Gníomhaíocht san Rang
Éist	Éisteacht le comhrá samplach faoi éadaí agus ábhair scoile
Labhairt	Ceisteanna agus freagraí idir daltaí (a lán-obair béil)
Léamh	Léamh amach scéal beag / frásaí mar "Tá mo éide scoile glas"
Scríobh	Scríobh freagraí simplí ar bhileog oibre (ceisteanna fiúntacha)

---

Ábhar agus Struchtúr an Chúrsa

1. Réamhrá (5 nóiméad)

• Fionnachtain / gníomhaíocht teangmhála chun daltaí a mhúscailt: "Cad iad na héadaí scoile atá agat?"
• Míniú go soiléir an téama: Éadaí scoile agus ábhair scoile.

2. Éist agus Freagair (10 nóiméad)

• Éist fiúntach le comhrá gearr Gaeilge ag úsáid frásaí simplí faoin éide scoile agus ábhair scoile.
• Plé agus freagra ar chuid de na frásaí agus focal nua.

3. Labhairt i gCúpla (15 nóiméad)

• Daltaí ag obair i bpéirí chun ceisteanna a chur agus freagraí a thabhairt – fócas mór ar labhairt agus fuaimniú ceart.
• Cleachtaí dúbailte de cheisteanna agus freagraí faoi éadaí scoile agus ábhair scoile.
• Múinteoir ag cigireacht ag tabhairt aiseolais láithreach.

4. Léamh agus Scríobh (10 nóiméad)

• Daltaí ag léamh frásaí simplí amach go poiblí faoin éide scoile agus ábhair scoile.
• Scríobh freagraí soiléire ar bhileog oibre bunaithe ar na ceisteanna thuas.

5. Dúnadh / Athbhreithniú (2 nóiméad)

• Athrá gearr ar na príomhfhocail, frásaí, ceisteanna agus freagraí.
• Cabhrú le daltaí claochlúoirí nó eiseamláirí a dhéanamh ar an obair sa bhaile.

---

Eiseamláir Ceisteanna & Freagraí

Ceist	Freagra (samplaí soiléire)
Cén éide scoile atá ort?	Tá mé i mo chulaith scoile glas agus bán.
Cé mhéad ábhar a dhéanann tú?	Déanaim sé hábhar sa scoil.
Cad iad na hábhair is fearr leat?	Is maith liom Matamaitic agus Gaeilge.
An bhfuil gléasadh scoile air/uirthi?	Tá cóta agus bríste glas uirthi.
Cé hiad do mhúinteoirí?	Is muinteoirí cairdiúla agus cabhracha iad.
An gcaitheann tú bróga dubha sa scoil?	Sea, caitheann mé bróga dubha gach lá.

---

Acmhainní agus Áiseanna

• Cártaí focal le pictiúir (éide scoile, ábhair scoile).
• Bileoga oibre le ceisteanna agus spás le freagraí.
• Taifeadán comhrá/beochan gearr Gaeilge faoin téama.
• Bord bán agus marcálaithe dúghlinn.

---

Measúnú (Assessment)

• Múinteoir ag éisteacht go cúramach le daltaí ag freagairt na gceisteanna béil (éisteacht, labhairt).
• Léamh béil ar bhonn simplí le rinneadh sainmhínithe.
• Scríobh freagraí gearra ar an mbileog oibre (scríbhneoireacht).
• Obair i bpéirí chun cumarsáid a mhéadú agus éascaíocht a thabhairt do thuairim a thabhairt.

---

Riachtanais Speisialta

• Cinntiú go bhfuil daltaí níos cúinge Gaeilge acu sásta labhairt go mall agus go soiléir.
• Roghanna malartacha don scríobh a thairiscint más gá (mar shampla: léamh focal / labhairt amháin).

---

Moltar go dtiocfadh an múinteoir leabhar beag Gaeilge ar scoil chun tuilleadh eolas a fháil faoi éadaí scoile agus ábhair don tacaíocht bhreise.

---

Nóta don Mhúinteoir:

Tá fócas láidir anseo ar chumarsáid bhéalach, amhail is go mbeidh an rang in ann níos mó muiníne agus cumarsáide Gaeilge a fhorbairt trí chléamh, scríobh, éist agus labhairt. Ag an aois seo (10-11 mbliana), tá daltaí réidh chun struchtúir simplí a láimhseáil ach fós ag teastáil uaidh an taobh amuigh a shaibhriú trí eispéiris chultúrtha agus comhráite spraíúla. Le húsáid físiúil na ceisteanna is freagraí sa rang, spreagfaidh sé daltaí chun ár dteanga dhúchais a shaibhriú go nádúrtha.

Is deis iontach í an rang seo freisin samhlaíocht na ndaltaí a chur i bhfeidhm trí iad féin a chur i gcásanna saoil scoile i nGaeilge.

---

Go n-éirí libh!