Hero background

Ngā Tae me te Tūponotanga

Maths • 45 • 20 students • Created with AI following Aligned with New Zealand Curriculum

Download now

Free PDF · we'll email you a copy

Maths
45
20 students
11 August 2026

Teaching Instructions

focus on probability using m&m packets m&m packets, ngā rōpū ka whakatau tata i te tūponotanga o ia tae, ka tirotiro i ngā kete hei whakataurite i ngā matapae ki ngā hua tūturu. Ka tuhi rātou i ngā kitenga ki te tūtohi, ā, ka whakamārama ā-waha ko tēhea tae te tino tūponotanga me te take.

Overview

Ka tūhura ngā ākonga i te tūponotanga mā ngā pōkai M&M. Ka whakatau tata ngā rōpū i te tūponotanga o ia tae, kātahi ka tirotiro i ngā pōkai hei whakataurite i ngā matapae ki ngā hua tūturu. Ka tuhi rātou i ngā kitenga ki te tūtohi, ā, ka whakamārama ā-waha ko tēhea tae te tino tūponotanga me te take.

Learning intentions

  • WALT whakatau tata i te tūponotanga o ngā putanga rerekē.
  • WALT mōhio ki ngā putanga katoa ka taea.
  • WALT whakataurite i ngā matapae ki ngā hua tūturu mai i tētahi tauira.
  • WALT whakamahi i ngā raraunga hei whakamārama i te tūponotanga.

Success criteria

  • Ka taea e au te whakarārangi i ngā tae katoa kei roto i te pōkai.
  • Ka taea e au te whakatau tata ko tēhea tae te tino tūponotanga, me te whakamārama i taku take.
  • Ka taea e au te tatau tika, te tuhi hoki i ngā hua ki te tūtohi.
  • Ka taea e au te whakataurite i taku matapae ki ngā hua tūturu mā te kōrero mō ngā ritenga me ngā rerekētanga.

Curriculum links

  • Pāngarau — Tūponotanga: te tūhura i ngā horopaki tūponotanga.
  • Taumata 4 — te whakataurite i te tohatoha o ngā putanga matapae me ngā putanga whakamātau.
  • Taumata 4 — te mōhio ki ngā putanga katoa ka taea, me te mōhio kāore e tika ana te whakatau whānui mai i tētahi tauira kotahi.
  • Marau ā-kura — te whakamahi i te reo Māori, ngā mahi ā-rōpū me ngā horopaki e whai tikanga ana ki ngā ākonga.

Lesson structure (45 minutes)

  1. 0–5 min · Kōkiri. Ka whakaatu te pouako i tētahi pōkai M&M, ka whakatakoto i te pātai ki te te kiriata pātai tīmatanga: “Ki ō koutou whakaaro, ko tēhea tae ka tino puta?” Ka kōrero takirua ngā ākonga, kātahi ka tuku matapae me ngā take.

  2. 5–11 min · Whakaako tika. Ka whakamārama te pouako i ngā kupu tūponotanga, matapae, putanga, tauira, hua tūturu mā te ngā kiriata kupu me te tauira tūponotanga. Ka tautohu tahi te akomanga i ngā tae katoa ka taea, ā, ka wehewehe i te matapae (“ki ōku whakaaro…”) me te hua i kitea (“i te tatau, ka kitea…”).

  3. 11–15 min · Whakarite mahi. Ka hangaia ngā rōpū e whā, tokorima ngā ākonga ki ia rōpū. Ka tohaina e te pouako te te tūtohi matapae me ngā hua M&M me ngā pōkai kua oti te whakarite; ka whakaatu te ngā tohutohu mahi me ngā tūranga rōpū. Ka kōwhiri ia rōpū i ngā tūranga: kaitatau, kaituhi, kaitiaki rauemi me ngā kaikōrero.

  4. 15–25 min · Matapae. Ka tirohia e ngā rōpū te ingoa me ngā tae e mōhiotia ana, engari kaua e whakatuwhera i te pōkai. Ka whakatau tata, ka tuhi hoki i te raupapa tūponotanga o ngā tae, hei tauira: “Ko te kākāriki pea te tino tūponotanga; ko te kōwhai pea te iti rawa.” Ka tuhi rātou i ngā take ki te te wāhanga matapae me te take.

  5. 25–35 min · Tirotiro me te tatau. Ka whakatuwhera ngā rōpū i ngā pōkai, ka whakarōpū i ngā M&M kia tae, ka tatau i ia tae, ā, ka whakaoti i te tūtohi. Ka whakamahia te te kiriata tukanga tatau hei whakamahara: whakarōpū, tatau, tirotiro anō, tuhi. Ka āwhina te pouako i ngā rōpū ki te tatau i te tapeke me te kimi ko tēhea tae te nuinga.

  6. 35–41 min · Whakataurite me te whakamārama. Ka whakataurite ngā rōpū i ngā matapae ki ngā hua tūturu. Mā te ngā pātai matapaki me te tauira whakautu ka kōrero ia rōpū: “Ko ___ te tino tūponotanga i roto i tā mātou pōkai nā te mea ___.” Ka matapaki hoki: “He aha i rerekē ai ngā hua o ngā rōpū?” Ka whakanuia te whakaaro kāore pea tētahi tauira iti e whakaatu tika i te tohatoha o ngā pōkai katoa.

  7. 41–45 min · Whakakapi. Ka tuku ia ākonga i tētahi whakautu poto ki te te pouaka whakatau mutunga: “Ko tēhea tae te tino tūponotanga i tō rōpū? He aha tō taunakitanga?” Ka kohia e te pouako ngā pepa hei aromatawai, ā, ka whakamahia te te kiriata whakarapopototanga hei whakahoki anō i te WALT.

Resources

  • Pōkai M&M, kotahi mō ia rōpū
  • Ngā Tae me te Tūponotanga — te huinga kiriata katoa
  • te tūtohi matapae me ngā hua M&M
  • Peihana iti, pepa whakarōpū rānei mō ia rōpū
  • Pene, pene rākau, me ngā papa tuhi
  • Papa mā, whakaaturanga raraunga rānei
  • Horoi ringa, tauera pepa, me ngā tohutohu mō te haumaru kai
  • Pūreretā, rorohiko me te pūwhiti

Assessment

  • I te tīmatanga, ka whakarongo te pouako ki ngā matapae me ngā whakamārama hei aromatawai i te mōhio ki ngā putanga ka taea.
  • I te mahi rōpū, ka tirotiro te pouako i te tika o te whakarōpū, te tatau, te tūtohi me te whakamahi i ngā kupu tūponotanga.
  • Mā te whakautu mutunga ka kitea mēnā ka taea e te ākonga te whakamahi i ngā hua tūturu hei taunaki i tētahi kōrero mō te tūponotanga.

Differentiation

  • Hei tautoko, hoatu ngā tīmatanga rerenga kōrero: “Ko ___ te tino tūponotanga nā te mea ___”; “I matapae mātou ___, engari ko te hua tūturu ___.”
  • Mā ngā ākonga e hiahia ana ki te tautoko ka mahi tahi me tētahi hoa, ka whakamahi i te tūtohi kua nui ngā wāhi mā, ngā tae me ngā tohu hei āwhina. Pānuitia ngā tohutohu ā-waha, ā, whakamahia he momotuhi mārama, he wāhi mā, he kōrero poto mō ngā ākonga mate kōrero-tuhi.
  • Hei whakawhānui, ka whakatau ngā ākonga i te hautanga o ia tae o te tapeke, ka whakarite i ngā rōpū katoa, ā, ka whakamārama he aha e kore ai e tika te kī ko te tae tino nui i tētahi pōkai ka tino nui tonu i ngā pōkai katoa.
  • Ka taea e ngā ākonga matatau te whakaaro he aha pea ka tupu mēnā ka whakakotahitia ngā hua o ngā rōpū katoa, me te whakamārama mēnā ka kaha ake te pono o taua tauira.

Extension

  • Tuhia he pōkai hou hei matapae mā te whakamahi i ngā raraunga o te akomanga katoa.
  • Whakaritea he kauwhata pou mō ngā hua o ngā rōpū, ka whakaatu ā-waha i tētahi kitenga me tētahi pātai mō ngā raraunga.

Create Your Own AI Lesson Plan

Join thousands of teachers using Kuraplan AI to create personalized lesson plans that align with Aligned with New Zealand Curriculum in minutes, not hours.

AI-powered lesson creation
Curriculum-aligned content
Ready in minutes

Created with Kuraplan AI

Generated using openai/gpt-5.6-luna

🌟 Trusted by 1000+ Schools

Join educators across New Zealand