Hero background

He aha te Pūrākau?

Te Reo Māori • 60 • 25 students • Created with AI following Aligned with New Zealand Curriculum

Download now

Free PDF · we'll email you a copy

Te Reo Māori
60
25 students
13 August 2026

Teaching Instructions

This is lesson 2 of 20 in the unit "Exploring Māori Stories". Lesson Title: What Makes a Pūrākau? Lesson Description: Learning intentions: recognise common features and purposes of pūrākau and develop vocabulary for characters, setting, values, relationships, and consequences; success criteria: I can identify narrative features and explain how a story communicates mātauranga (knowledge) or tikanga (customs). Activities are 0–5 retrieval quiz, 5–15 teacher modelling with a responsibly sourced version of a Māui narrative, 15–28 first listening in Te Reo Māori with English support, 28–38 second listening and group feature-spotting, 38–50 a purpose-and-values grid, 50–57 oral sentence practice, and 57–60 reflection; resources include approved audio, transcript, glossary, feature grid, and map, while assessment uses annotations, listening questions, and oral responses, supported by pre-taught vocabulary, replayable audio, transcript sections, group roles, drawing options, dyslexia-friendly audio-first access, line-spaced text, short extracts, overlays, and speech-to-text; advanced learners may compare the narrative’s purpose with a non-Māori myth without ranking or equating traditions.

Overview

Koinei te akoranga tuarua o te wāhanga ako “Exploring Māori Stories”. Ka āta titiro ngā ākonga ki ngā āhuatanga, ngā pūtake me ngā uara o te pūrākau mā te whakarongo ki tētahi putanga kua whakamanatia o tētahi kōrero mō Māui. Ka whakawhanake hoki rātou i te reo hei tautuhi i ngā kiripuaki, te wāhi, ngā hononga, ngā hua me te mātauranga, te tikanga hoki o roto i te kōrero.

Learning intentions

  • WALT tautuhi i ngā āhuatanga matua o te pūrākau.
  • WALT whakawhānui i te puna kupu mō ngā kiripuaki, te wāhi, ngā uara, ngā hononga me ngā hua.
  • WALT whakamārama he aha te pūtake o tētahi pūrākau.
  • WALT whakamārama me pēhea te kōrero e kawe ai i te mātauranga, i te tikanga rānei.

Success criteria

  • Ka taea e au te tautuhi i ngā kiripuaki, te wāhi, te raru, te otinga me ngā hua o te kōrero.
  • Ka taea e au te whakamahi i ngā kupu hou hei whakamārama i ngā āhuatanga o te pūrākau.
  • Ka taea e au te whakamārama he aha te mātauranga, te tikanga rānei e kawea ana e te kōrero.
  • Ka taea e au te tautoko i taku whakaaro ki tētahi tauira nō te kōrero.

Curriculum links

  • Waihanga tuhinga auaha, i te reo o te ao torotoro — te whakawhanake i ngā whakaaro me te whakamahi i ngā āhuatanga reo e hāngai ana ki te pūtake me te hunga pānui.
  • Te Ao Haka — te whakamahi i te reo, te tirohanga, te whakatau me ētahi atu huānga hei whakaatu i te kaupapa.
  • Carry out an inquiry of an historical event or place that is of significance to New Zealanders — te whakarite, te tuhi kōrero whakamārama, te tātari i ngā tirohanga me te arotake i ngā taunakitanga.
  • Ngā pūkenga matua o Te Marautanga o Aotearoa: te whai wāhi, te whakahaere whaiaro, te whakaaro arohaehae me te whakamahi reo, tohu me ngā tuhinga.

Lesson structure (60 minutes)

  1. 0–5 min · He pātai whakahoki mahara. Ka whakaatu te kaiako i te wāhanga tīmatanga o te whakaaturanga mō ngā pūrākau me te tuku i tētahi pātai whakahoki mahara: “He aha te pūrākau? He aha te rerekētanga o te pūrākau me te pakiwaitara noa?” Ka whakautu takitahi ngā ākonga i ngā pātai poto e toru, kātahi ka whakataurite ki te hoa; ka kohia ngā kupu matua ki te papa.

  2. 5–15 min · Tauira a te kaiako. Ka whakamārama te kaiako i ngā āhuatanga o te pūrākau: te kaupapa, ngā kiripuaki, te wāhi, te wā, te raru, te whanaketanga, te otinga, ngā hononga, ngā uara me ngā hua. Mā te whakamahi i tētahi putanga kua rangahaua, kua whakamanatia hoki o tētahi kōrero mō Māui, ka whakatauira te kaiako i te tautuhi i ngā āhuatanga me te whakaaro ki te mana o ngā putanga rerekē. Ka tuhi ngā ākonga i ngā kupu hou ki te pepa mahi āhuatanga me te pūtake o te pūrākau.

  3. 15–28 min · Whakarongo tuatahi. Ka whakarite te kaiako i te horopaki mā te whakaatu i te wāhi o te kōrero ki runga i te te whakaaturanga mō ngā pūrākau, me te whakamahi i te mahere hei āwhina i te tirohanga whenua me te horopaki. Ka whakatangihia te te pepa mahi āhuatanga me te pūtake o te pūrākau me te oro kua whakamanatia; kotahi noa te wā ka whakarongo ngā ākonga, ā, ka tohu i ngā kupu, whakaaro rānei kua mōhio rātou. Ka whakautu rātou i ngā pātai whakarongo e rua, kaua e tuhi i ngā kōrero katoa.

  4. 28–38 min · Whakarongo tuarua me te rapu āhuatanga. Ka tohaina e te kaiako ngā wāhanga tuhinga poto me te papakupu, ā, ka whakatangihia anō te oro, me ngā wā whakatā hei tukurua. Ka mahi ngā ākonga ki ngā rōpū iti, ka rapu tauira mō ngā kiripuaki, te wāhi, te raru, ngā hononga, ngā uara me ngā hua, ka tuhi ki te whārangi āhuatanga o te pepa mahi āhuatanga me te pūtake o te pūrākau. Me tohatoha ngā tūranga: kaikōrero, kaituhi, kairapu kupu me te kaiwhakaatu.

  5. 38–50 min · Te pūtake me ngā uara. Ka whakaatu te kaiako i te grid “Pūtake–Uara–Taunakitanga” ki te whakaaturanga mō ngā pūrākau. Ka whakakī ngā rōpū i ngā pouaka e toru: he aha te mea e whakaakona ana, he aha te uara, ā, he aha te wāhanga o te kōrero e tautoko ana i taua whakaaro. Ka kōrero rātou mō te mātauranga, tikanga, whanaungatanga, mana, tūmanako, whakatūpato rānei e kitea ana. Ka whakamahara te kaiako kia kaua e whakataurite, e whakaraupapa rānei i ngā tikanga o ngā iwi.

  6. 50–57 min · Whakamātau kōrero ā-waha. Ka tauira te kaiako i ngā anga rerenga kōrero: “Ko te kiripuaki matua ko…”, “Ko te uara e kitea ana ko…”, “E mōhio ana au nā te mea…”, “Ko te pūtake o tēnei pūrākau he…”. Ka whakaharatau ngā ākonga ki te hoa, ā, ka tukuna ētahi whakautu ki te akomanga. Ka aro te kaiako ki te tika o te kupu, te mārama o te whakaaro me te taunakitanga.

  7. 57–60 min · Whakaaroaro. Ka hoki ngā ākonga ki ngā whāinga ako i te whakaaturanga mō ngā pūrākau. Ka tuhi, ka tuku ā-waha rānei rātou i tētahi whakautu: “Ko tētahi āhuatanga o te pūrākau ko ____. Ko te mātauranga, te tikanga rānei ko ____ nā te mea ____.” Ka kohia ngā pepa mahi hei tirotiro i te ahunga whakamua.

Resources

  • te whakaaturanga mō ngā pūrākau
  • te pepa mahi āhuatanga me te pūtake o te pūrākau
  • Oro kua whakamanatia mō te kōrero mō Māui
  • Tuhinga tuhi o ngā wāhanga kua tīpakohia
  • Papakupu reo Māori–reo Pākehā
  • Mahere o Aotearoa me Te Moana-nui-a-Kiwa
  • Papa, pene, miramira
  • Pūrere oro me ngā taringa whakarongo, mēnā e hiahiatia ana

Assessment

  • Ka tirohia ngā tuhinga me ngā tohutō a ngā ākonga i te wā whakarongo, tae atu ki te tika o te tautuhi i ngā āhuatanga.
  • Ka whakamahia ngā pātai whakarongo me ngā kōrero ā-waha hei aromatawai i te mārama ki te reo, te pūtake me ngā uara.
  • Ko te rerenga whakaata i te mutunga hei tirotiro mēnā ka taea e te ākonga te hono i tētahi āhuatanga ki te mātauranga, ki te tikanga rānei.

Differentiation

  • Mō te tautoko, me whakaako-mua ngā kupu matua, me whakamahi ngā anga rerenga, ngā pikitia, te mahere me ngā wāhanga tuhinga poto.
  • Ka taea e ngā ākonga te whakarongo i te oro i ngā wā maha, te whakamahi i te tuhinga ā-rārangi whānui, te uhi tae hei whai i te rārangi, te tuhi pikitia rānei hei whakakapi i te tuhi roa.
  • Mō ngā ākonga whai mate pānui, me whai wāhi tuatahi ki te oro, kia wātea te tuhinga kua wehea ki ngā wāhanga poto, ā, me whakamahi te hangarau speech-to-text mō ngā whakautu.
  • Mō ngā ākonga e hiahia ana ki te wero, me whakataurite te pūtake o te kōrero ki tētahi pūrākau nō tētahi atu tikanga, me te whakaatu i ngā rerekētanga me ngā ōritenga me te kore e whakataurite i te mana o ngā tikanga.

Extension

  • Tuhia he kōwae poto e whakamārama ana me pēhea te pūrākau e hāngai tonu ai ki te ao o ngā rangatahi i Aotearoa.
  • Whakamahia tētahi taunakitanga mai i te kōrero hei tautoko i te whakaaro mō te uara, te hononga rānei.

Create Your Own AI Lesson Plan

Join thousands of teachers using Kuraplan AI to create personalized lesson plans that align with Aligned with New Zealand Curriculum in minutes, not hours.

AI-powered lesson creation
Curriculum-aligned content
Ready in minutes

Created with Kuraplan AI

Generated using openai/gpt-5.6-luna

🌟 Trusted by 1000+ Schools

Join educators across New Zealand