Hero background

Kōrero ātaahua

Te Reo Māori • 45 • 25 students • Created with AI following Aligned with New Zealand Curriculum

Download now

Free PDF · we'll email you a copy

Te Reo Māori
45
25 students
26 July 2026

Teaching Instructions

This is lesson 1 of 10 in the unit "Engaging Narratives in Te Reo". Lesson Title: Introduction to Entertaining Writing Lesson Description: Explore the purpose and elements of narratives, poems, and descriptive texts. Discuss how these forms engage and entertain readers.

Overview

I tēnei akoranga tuatahi o te hōtaka “Engaging Narratives in Te Reo”, ka tirotiro ngā ākonga he aha i pai ai te kōrero, te rotarota, me ngā tuhinga whakaahua mā te hunga pānui. Ka ako hoki rātou ki te kimi i ngā āhuatanga matua o te momo tuhinga me te tīmata i te hanga whakaaro mō tētahi tuhinga poto ka taea te whakangahau.

Learning intentions

  • WALT mārama ai ki te kaupapa o ngā momo tuhinga kōrero, rotarota, me ngā tuhinga whakaahua, me pēhea e rata ai te hunga pānui.
  • WALT tautuhi i ngā āhuatanga e “whai reo” ana, e rere ai te kōrero (pēnei i te huringa, te aronga, ngā whakaahua).
  • WALT whakarongo kia wetewete i ngā tauira tuhinga, me te kī atu he aha i whakangahau ai.
  • WALT whakaritenga whakaaro hei tīmatanga mō tētahi tuhinga poto (whakamahere tuatahi, tuhi māmā).

Success criteria

  • I can kī atu he aha te whāinga o te kōrero/rotarota/tuhinga whakaahua.
  • I can tautuhi i 2–3 āhuatanga e whakangahau ana i tētahi tauira (hei tauira: āhua o ngā kupu whakaahua, huringa o te kōrero, pātai/whakaahuatanga i te rotarota).
  • I can whakarongo me te whai whakaaro i a au e kōrero ana, ā, ka taea e au te tuku whakahoki poto e hāngai ana ki te tauira.
  • I can tuhi i tētahi tuhinga poto (5–7 rerenga kīanga, he rārangi rānei) me tētahi āhuatanga whakangahau (hei tauira: whakaahua mārama, huringa, kupu whai tangi).

Curriculum links

  • Te Reo Māori Taumata 4 — Rautaki Reo: Ka whakamahi i ētahi rautaki rangahau mō te huhua o ngā take.
  • Te Reo Māori Taumata 4 — Rautaki Reo: Ka whakarongo kia mōhio ai ia me pēhea te arotake, te whakawā, te wetewete i ngā hīkarotanga.
  • Te Reo Māori Taumata 4 — Rautaki Reo: Ka rāwekeweke i ngā āhuatanga reo me te hanganga o te tuhinga kia rangona ai tōna ake reo.
  • Te Reo Māori Taumata 4 — Āheinga Reo: Ka tīpako i ngā āhuatanga o ngā momo reo tuhi hei whakaniko i ngā tuhinga pono me ngā tuhinga auaha.
  • Te Reo Māori Taumata 4 — Rautaki Reo: Ka tukatuka, ka whakahāngai i ngā mōhiohio.

Lesson structure (45 minutes)

  1. 0–5 min · Tīmatanga / Hook. Ka whakaatu te kaiako i ētahi rerenga poto reo Māori (kotahi i ia momo: kōrero, rotarota, tuhinga whakaahua) ka pānui āta. Ka ui: “He aha i rata ai koe? He aha te āhua o ngā kupu?” Ka whakautu ngā ākonga mā te kī kotahi kupu, kotahi whakaaro.
  2. 5–12 min · Wā tauira / Direct teaching. Ka whakamārama ngā momo e toru me te whāinga: whakangahau mā te aronga, te huringa, me te whakaahua. Ka whakaatu te kaiako i te “pūkenga kaititiro” mā te papa:
  • Kōrero: he huringa/ākonga, he wāhi, he tangata, he raru, he whakatau māmā.
  • Rotarota: tangi, tukurua, rerenga poto, whakaahua aronganui.
  • Tuhinga whakaahua: kupu whakaahua, āhua/whakaaro, mārama ki te hunga pānui. Ka noho ngā ākonga ki ngā takirua, ka tohu i tētahi āhuatanga mō ia momo mai i ngā tauira.
  1. 12–20 min · Whakarongo me te wetewete (pair-share). Ka pānui anō te kaiako i tētahi tauira kotahi mā te reo manawataki. Ka hoatu he pepa iti “He aha i whakangahau ai?” me ngā pou e 2:
  • “I rangona e au…” (he āhuatanga reo)
  • “I whakaaro au…” (he whakapae mō te kaupapa) Ka mahi ngā ākonga takirua: ka tuhi rārangi poto mō ngā pou e rua, kātahi ka tiritiri ki te rōpū.
  1. 20–30 min · Rautaki rangahau reo (mini-activity). Ka whakahāngai te kaiako i tētahi rārangi kupu whiriwhiri (hei tauira: kupu whakaahua āhua, kupu huringa pērā i “ātahi/ka mutu/engari”, kupu aronga pērā i “nōnahea/hoki”). Ka tono ngā ākonga kia whiriwhiri i 3 kupu, ā, kia kī: “He pēhea te hāpai o ēnei kupu i te whakangahau?” Ka tuhi ngā ākonga i tētahi whakautu poto kotahi-rerenga mō ia kupu (whakamahi i te hanganga māmā).
  2. 30–40 min · Tuhi whakamahana (draft). Ka whakatakoto te kaiako i te mahi: tīpakohia tētahi momo (kōrero, rotarota, rānei tuhinga whakaahua) ka tuhi i tētahi tuhinga iti mō tētahi kaupapa kotahi (hei tauira: “He rangi motuhake i tōku kura”, “Ko te piki maunga i te ua”, “He mea rerekē i te whare pukapuka”). Paerewa tautoko: me whakauru kia kotahi āhuatanga whakangahau kua kitea i mua (huringa, whakaahua, tukurua/whakatangi). Ka tautoko te kaiako mā te haere ā-wāhi, ka tuku urupare wawe.
  3. 40–45 min · Katakata whakamutunga / Exit share. Ka tono ākonga tokorua (volunteers) kia pānui i ā rātou rerenga 2–3. Ka whakaoti katoa i te “pānui me te whakawā” kotahi-miniti: “Kotahi mea i pai ahau i tāku tuhi…; Kotahi mea e hiahia ana au kia pai ake…”.

Resources

  • Kōnae tauira tuhinga poto e 3 (kōrero kotahi, rotarota kotahi, tuhinga whakaahua kotahi) i te pepa, i te rārangi rānei
  • Papa me ngā kāri kupu (kupu whakaahua, kupu huringa, kupu aronga)
  • Pepa mahi “He aha i whakangahau ai?”
  • Rauemi tuhi (pene, pukapuka tuhi) me ngā mātuhi tauira hanganga māmā
  • Timer mō ngā wā mahi
  • Pukapuka kupu poto/whārangi kupu-āwhina (mena ka hiahiatia)

Assessment

  • Aroturuki ā-whare: i te wā whakautu me te tohu i ngā āhuatanga e whakangahau ana (formative).
  • Pepa mahi “He aha i whakangahau ai?”: ka tirohia mēnā ka tautuhi i 2–3 āhuatanga me te take māmā (formative).
  • Exit share: ka kohikohi i tētahi rerenga “I pai… / Kia pai ake…” kia kitea te mārama o ngā ākonga mō te kaupapa (quick check).

Differentiation

  • He tautoko mō te hunga e uaua ana: whakarato i tētahi kōwhiringa kōrero kua oti (sentence starters) pērā i “Nō te…”, “I kite au…”, “I rongo au…”, “I huri te…”; ka tuku rārangi kupu kua whakarite.
  • Mō te hunga tere: tono kia tāpiri i tētahi atu āhuatanga reo (hei tauira: tukurua iti i te rotarota, he rerenga poto ake, he whakarerekē i te huringa).
  • EAL/SEN: tuku wā taapiri mō te tuhi tuatahi, me te whakaahei kia mahi takirua (peer support). Whakanuia te whāinga ki te “āhuatanga kotahi” kia angitu.
  • Whakahaere reo: ka whakamahia te tauira reo manawataki kia rongo ngā ākonga i te hanga tuhinga, kaua e aro noa ki te tika o ngā kīanga katoa i te tīmatanga.

Create Your Own AI Lesson Plan

Join thousands of teachers using Kuraplan AI to create personalized lesson plans that align with Aligned with New Zealand Curriculum in minutes, not hours.

AI-powered lesson creation
Curriculum-aligned content
Ready in minutes

Created with Kuraplan AI

Generated using openai/gpt-5.4-nano

🌟 Trusted by 1000+ Schools

Join educators across New Zealand