Hero background

Ngā Mahi Hōtaka

Te Reo Māori • 45 • 25 students • Created with AI following Aligned with New Zealand Curriculum

Download now

Free PDF · we'll email you a copy

Te Reo Māori
45
25 students
26 July 2026

Teaching Instructions

Give me a lesson plan for Te Tuhinga Whakangahau.

Use the example from the book and give me a paln that is suitable for my class

Overview

I tēnei akoranga ka tīmata tātou i te momo tuhinga whakangahau (pērā i te pakiwaitara poto, te rūrūtanga kōrero, te kōrero mīharo) mā te hanga i tētahi tuhinga poto e whai whakahōtaka ana, ā, ka rongo hoki tātou i te reo mā ngā kīanga whakaahua me ngā hanganga tika. Ka hono tēnei ki te ako o mua mā te tautoko i ngā tauira rerenga kōrero māmā mō ngā ākonga he iti noa iho tō rātou reo.

Learning intentions

WALT:

  • Ka mōhio, ka whakamahi i ngā kupu me ngā kīanga whakaahua hei whakaniko i tētahi tuhinga whakangahau.
  • Ka whai i tētahi whakatūpato/whakaraupapa whakaaro kia pai te rere o te tuhinga.
  • Ka hanga i tētahi tuhinga poto māmā e whai ngā kīanga whakarite me te reo hāngai.
  • Ka whakarongo, ka kōrero mō tētahi tauira tuhinga, ka whiriwhiri i ngā whakarerekētanga hei pai ake.

Success criteria

I can…

  • Ka tautuhi i te tīmatanga, te whanaketanga, me te whakamutunga o taku tuhinga poto.
  • Ka whakamahi kia tika 3–5 kupu whakaahua (hei tauira: ngāwari, kōrure, wera, mārō).
  • Ka whakamahi i te kīanga whakarite kotahi (hei tauira: pērā i te… / ka rite ki…).
  • Ka whakaatu i taku tuhinga ki tētahi hoa, ā, ka hoatu he kōrero whakapai.

Curriculum links

  • Rautaki Reo (Te Tuhinga Whakangahau): Ka whakarongo, ka wetewete i ngā hīkarotanga me te arotake i te tika o te reo me te hanganga.
  • Āheinga Reo: Ka tīpako i ngā momo reo tuhi me ngā hanganga hei whakaniko i ngā tuhinga pono, ngā tuhinga auaha.
  • Rautaki Reo: Ka rāwekeweke i ngā āhuatanga reo me te hanganga o te tuhinga kia rangona ai tōna ake reo.
  • Mahere tuhituhi: Ka whakarōpū i ngā whakaaro ōrite mō roto i tētahi mahere tuhituhi kia kitea ai te noho raupapa mai o te tuhinga.

Lesson structure (45 minutes)

  1. 0–5 min · Whakawhiti reo (pōwhiri/whakaohooho). Ka karanga te kaiako i te rā, te wero reo kotahi, ā, ka whakaatu i te kaupapa o te rā ki runga i te papa: “Te Tuhinga Whakangahau: Tīmata–Mahi–Mutunga.” Ka uru ngā ākonga ki te wānanga tere mā ngā kupu matua kua oti kē te whakaatu.
  2. 5–10 min · Waiata/haka (ngā hononga). Ka whakaako tētahi waiata poto (ngā kupu kua oti te tuhi ki te pepa) me te whakauru i tētahi wāhanga haka ringa māmā (pērā i te whakatū tūnga me te takahi i te wā kotahi). Ka whai ngā ākonga i te manawataki me te kī i te reo i ngā wā e pēnei ana: “E ara!” “Kia kaha!”
  3. 10–18 min · Tauira tuhinga whakangahau. Ka pānui āta te kaiako i tētahi tauira poto (e 8–10 rerenga kupu) kua hangaia mō te rōpū: e kī ana i te tīmatanga, te raru, me te otinga. Ka pātai atu: “He aha te tīmatanga? He aha te whakaahua? He aha te kupu whakarite?” Ka tohu ngā ākonga ki ngā wāhanga i te pepa.
  4. 18–25 min · Ako arataki: mahere tuhituhi. Ka whakaatu i te mahere tuhituhi māmā (3 pou): Tīmata / Whanaketanga / Mutunga me ngā pou iti mō kupu whakaahua me pērā i te…. Ka arataki i te kara o ngā rerenga tauira (sentence frames) kia kī:
  • I tētahi rā…
  • Ka kite au i…
  • He rite ki…
  • I te mutunga… Ka mahi takirua ngā ākonga: ka whakakī i ngā pou e toru ki ngā whakaaro kotahi mō tō rātou ake tuhinga.
  1. 25–38 min · Mahi tuhituhi āwhina (draft). Ka hoatu pepa mahi “Tuhia he tuhinga whakangahau” me te rārangi taki (checklist) mō te hanganga me te reo: 3 wāhanga + 3 kupu whakaahua + 1 kīanga whakarite. Ka tuhi takitahi ngā ākonga mō te 10–12 meneti, ka mutu ka arotake poto mā te hoa (peer check) kia kite mēnā kua kitea te raupapa.
  2. 38–42 min · Whakaaturanga reo (share). Ka tono 4–5 ākonga ki te pānui i tētahi rerenga pai rawa, ā, ka whiriwhiri i te “kupu whakaahua tino kaha” me te “kīanga whakarite tino mārama”. Ka mahi ngā ākonga katoa ki tētahi whakahoki kōrero: “He pai nō te mea…”
  3. 42–45 min · Putanga (exit ticket). Ka tuhi ngā ākonga i te whakahoki kotahi ki runga i te kāri: “Kua whakamahi ahau i … mō te tīmatanga/whanaketanga/mutunga.” Ka kohikohia mō te arotakenga.

Resources

  • He tauira tuhinga whakangahau poto (kua tāngia)
  • Pepa mahere tuhituhi 3 pou (Tīmata/Whanaketanga/Mutunga)
  • Sentence frames kua tāngia (ngā anga rerenga māmā)
  • Checklist reo: kupu whakaahua 3+ me kīanga whakarite 1+
  • Pene/kai (highlighters rānei) mō te tohu i ngā wāhanga tuhinga
  • Waiata Māori kupu poto (paper/board)
  • Pehitanga “Peer check” pepa iti

Assessment

  • Arotakenga ā-arataki i te taahiraa 10–18 min: ka taea e ngā ākonga te tautuhi i ngā wāhanga o te tauira tuhinga.
  • Arotakenga i te tuhinga draft (25–38 min): ka whakamahi i te hanganga raupapa me te iti rawa o ngā āhuatanga reo kua whakaritea.
  • Exit ticket (42–45 min): ka whakaatu i te tino kaupapa i whakatutukihia e te ākonga.

Differentiation

  • Tautoko mō ngā ākonga iti rawa te reo: sentence frames kua oti te whakawhānui, kupu whakaahua kei te pakitara (word bank), me te mahere tuhituhi kua whakakiia haeretia.
  • Tautoko mō te bilingual: whakaaetia te tuhi rerenga poto, āhei hoki te tīmata ki ngā whakaaro kotahi (kaua e akiaki i te roa).
  • Taumata teitei/advanced: wero kia tāpiri mai i tētahi atu kīanga whakarite (hei tauira ka rite ki te…) me tētahi kupu “rongo” (whāi oro/whakamahara: hongi, rongo, kite).
  • Kōwhiringa hāngai: mō ētahi ākonga ka taea te whiriwhiri kaupapa Waikato Tainui (pērā i te maunga/awa hei whakaahua) me te whakapiri i te wairua o te rohe ki te tīmatanga, engari kia noho māmā.

Extension (optional)

  • Tāpirihia he “kōrero whakamīharo” kotahi: he āhuatanga ohorere (he tangata/kararehe/maharatanga) me te whakamārama mā te kupu whakaahua.
  • Whakamahia he rerenga roa ake: tāpiri i te wāhanga “I taku kitenga…” me tētahi whakaahua whakarite anō.

Create Your Own AI Lesson Plan

Join thousands of teachers using Kuraplan AI to create personalized lesson plans that align with Aligned with New Zealand Curriculum in minutes, not hours.

AI-powered lesson creation
Curriculum-aligned content
Ready in minutes

Created with Kuraplan AI

Generated using openai/gpt-5.4-nano

🌟 Trusted by 1000+ Schools

Join educators across New Zealand