Hero background

Ngā Manu Wairua

Te Reo Māori • 45 • 1 students • Created with AI following Aligned with New Zealand Curriculum

Download now

Free PDF · we'll email you a copy

Te Reo Māori
45
1 students
29 July 2026

Teaching Instructions

Create a Year 4 lesson plan aligned with Te Marautanga o Aotearoa, covering panui (reading), tuhituhi (writing), and pangarau (maths) focusing on the following activities: unscramble Maori kupu for panui, whakatika nga hapa and whakatiki nga rerenga korero for panui structure, panui a roopu reading groups (Kiekie, Pingao, and one more), tuhituhi activities like Katekore Scattergories with Maori arapu, pukara (creating kupu from bunch letters), ta pikitia tuhi korero ki raro with kaupapa, kimi kupu, and tuhi arapu adding longer kupu. Pangarau to focus on ira tu and hautau with fun, easy to adapt activities. Include success criteria for each part. Provide this lesson plan in Maori language.

Overview

I tēnei akoranga ka whakakaha tātou i te reo māori mā te panui (panui kōrero, whakatika hapa, me te rōpū panui) me te tuhituhi (rerenga, kupu, arapu roa), ā, ka hono atu hoki ki te pangarau (ira tu me te hautau) mā ngā mahi māmā, ngahau mō te tamaiti o te kura kōrero-nui. Ka whakamahi hoki tātou i ngā hononga ki ngā kararehe me ngā kōrero poto kia mārama ai te kaupapa.

Learning intentions

  • WALT kimi kupu me te panui kōrero mā te whakamahi i ngā kupu kua hautoatia (panui haere).
  • WALT whakatika i ngā hapa i roto i ngā rerenga kōrero kia tika ai te hanganga.
  • WALT tuhituhi rerenga kōrero poto mā te whakamahi i ngā arapu (pērā i te “a”, “e”, “o” me ngā kupu roa ake).
  • WALT hanga kupu mā ngā reta kua pororaru (pukara) me te whakamahi i ngā arapu roa.
  • WALT tatau mā te ira tu me te hautau mā ngā tauira kararehe.

Success criteria

  • Ka taea e au te wetewete (unscramble) kupu kia pānui tika ai.
  • Ka taea e au te whakatika i ngā hapa kia tika te rerenga kōrero.
  • Ka taea e au te kimi kupu me te tuhi arapu roa (kupu roa ake) i runga i tōku kaupapa.
  • Ka taea e au te whakaatu i te ira tu (decimal point) me te hautau (fractions) i ngā tauira māmā.

Curriculum links

  • Te Reo Māori Taumata 2: Ka māia, ka tika anō tana whakamahi i ētahi kupu honohono, kupu mahi, kupu āhua, rerenga kōrero hoki e kawe ana i ngā kare ā-roto.
  • Te Reo Māori Taumata 2: Maringi noa mai ana ngā kupu (whakamahi kupu auau, tauira rerenga).
  • Te Reo Māori Taumata 2: Ka tipu haere tonu te puna kupu me ōna āhuatanga katoa (whakawhānui kupu me ngā āhuatanga).
  • Te Reo Māori Taumata 2: Ka aro atu ki te pūtake o te tuhinga me te kaipānui (ngā rerenga me te kaupapa mārama).
  • Te Reo Māori Taumata 2: Ka mārama haere ki te āhua o te kōwae me te hua o te whakamahi tohu tuhituhi (pūnaha rerenga, tohu).

Lesson structure (45 minutes)

  1. 0–5 min · Takiuru & mahana reo. Ka whakakā te deck me te pātai “He aha te kararehe e pai ana koe? Manu? Ngeru?” mā te whakaatu pikitia. Ka kōrero te tamaiti kotahi rerenga poto i muri i a koe (e.g., “He manu tōku hoa.”) i te reo māori, mā te tautoko tauira.

  2. 5–11 min · Panui: Unscramble kupu. Ka whakaatu i ngā kupu pororaru (pērā i “n a u m” → “manu”, “u n e r i” → “unu”/kupu akoranga e tika ana ki tō koutou puna kupu). Ka whakatakoto tohutohu i runga i ngā mahi i the introduction slides. Ka wetewete te tamaiti i ia kupu, ka pānui tangi kotahi anō.

  • Success criteria (panui): Ka taea e au te wetewete kupu kia pānui tika ai.
  1. 11–17 min · Panui: Whakatika hapa & whakatiki rerenga. Ka whakaatu 3 rerenga he hapa (hei tauira: “He ngeru mi ta” → whakatika; “Ka kai te manu” vs “Ka kai i te manu” i runga i ngā taumata o tō koutou akoranga). Ka tauira tuhi hē → tika mā te tohu i roto i the introduction slides. Ka whakatika te tamaiti kotahi kupu i ia rerenga, ā, ka pānui anō.
  • Success criteria (hanganga rerenga): Ka taea e au te whakatika i ngā hapa kia tika te rerenga kōrero.
  1. 17–24 min · Rōpū panui (Kiekie, Pingao, + rōpū). Ka whakarite rōpū rongoā: Kiekie, Pingao, me tētahi rōpū tuatoru (hei tauira “Koru”). Ka whiriwhiri i ngā kōrero poto mō ia rōpū, ā, ka pānui te tamaiti i te wāhanga kotahi anake (he panui ā-aha, kaua e taumaha). Ka whai “panui haere” mā te tohu i te rārangi i roto i the introduction slides.
  • Success criteria (panui haere): Ka taea e au te whai i te kōrero me te pānui i taku wāhanga.
  1. 24–31 min · Tuhituhi: Katekore Scattergories + arapu. Ka whakatakoto 5 kāwai māmā e hāngai ana ki ngā kararehe (pērā i “manu”, “ngeru”, “ipu”, “wāhi”, “mahi”) me te timatanga arapu kotahi (hei tauira “m-”, “n-”, “k-”). Ka āwhina te tamaiti ki te kimi kupu mā te kaupapa “Ngā kararehe o taku kōrero.” Ka tuhi i ngā kupu kua tohua ki raro i te pepa i runga i the katekore scattergories worksheet.
  • Success criteria (tuhituhi): Ka taea e au te tuhi kupu tika, ka tīmata ki te arapu i homai.
  1. 31–36 min · Tuhituhi: Pukara (reta bunch) + kimi kupu. Ka tuku “pukara”: he pēke reta pororaru kia hanga kupu (hei tauira 4–6 reta). Ka whakatakoto te tamaiti i te kupu tika, ka kimi anō i te kupu i tētahi rerenga poto (kimi kupu) mai i the katekore scattergories worksheet.
  • Success criteria (tuhituhi kupu): Ka taea e au te hanga kupu mā ngā reta, ā, ka kitea te kupu i roto i te kōrero.
  1. 36–45 min · Tuhituhi ā-pikitia + Pangarau: ira tu & hautau. Tuhituhi: Ka hoatu he pepa “ta pikitia tuhi korero ki raro” mō tētahi manu/ngeru/whaea manu (koe e kōwhiri ana). Ka tuhi te tamaiti 2 rerenga poto i raro i te pikitia: “Ko … taku kararehe.” me “Ka … ia.” (whakamahi tohu tuhituhi tika). Ka hono ki te kimi kupu i roto i te rerenga mā te whakamahi i te puna kupu kua ako. Pangarau: I muri tonu iho, ka mahi hautau me te ira tu mā tētahi kēmu māmā:
  • Ka mau i ngā tapawhā “hautau” kua tapahia (pērā 1/2, 1/4) ka ui “Kia hia ōrau? Kia hia nga wāhanga?”
  • Ka whakaatu tauira “ira tu” mā te moni tākaro: 1.20, 0.50 (me te tohu ki hea te ira tu). Ka karanga “ira tu” me te tatau i ngā wāhanga.
  • Success criteria (pangarau + tuhituhi): Ka taea e au te tohu i te ira tu me te whakatau hautau māmā (1/2, 1/4) mā ngā wāhanga, ā ka taea e au te tuhi rerenga 2 kia hāngai ki taku pikitia.

Resources

  • the introduction slides
  • the katekore scattergories worksheet
  • Pepa ta pikitia (kotahi mō te tamaiti)
  • Tapawhā hautau (1/2, 1/4) me ngā kāri ira tu (pērā i 1.20, 0.50) he mea hanga
  • Moni tākaro me ngā tapanga “ira tu”
  • He kāri kupu pororaru (unscramble) me ngā kāri rerenga he hapa
  • Pene tae (kaitiaki āwhina) mō te tohu i te arapu / kupu
  • Timer 5 meneti mō te neke i waenga i ngā wāhanga

Assessment

  • Mātakitaki: ka taea e te tamaiti te wetewete kupu, te whakatika hapa, me te pānui haere i tōna wāhanga.
  • Ui pātai poto i muri i ia mahi: “He aha te kupu tika?” “He aha te rerenga tika?”
  • Exit quick check (i roto i te 2 meneti whakamutunga): ka tohu te tamaiti i te ira tu i tētahi tauira, ka kōrero ko te hautau (1/2, 1/4) tehea.

Differentiation

  • Tautoko: whakaatu tauira kupu/rerenga 1–2 i mua i te mahi motuhake; whakamahi tohu ā-ata (kāri tae mō te arapu timatanga).
  • Āwhina ā-ringa: mō “rōpū panui”, hoatu kotahi rerenga anake, ā, ka panui i te rārangi i raro i tōu maihao (panui haere).
  • Whakaiti i te uaua: mō te pukara, hoatu kupu 4 reta tuatahi; mō te arapu roa, whakaaetia te kupu kotahi anake mēnā ka tika.
  • Whakaroa/whakawhānui: mēnā he māmā, taapirihia he kupu atu mō ia kāwai i Katekore Scattergories, me te hautau 3/4 mō te whakangāwari.

Create Your Own AI Lesson Plan

Join thousands of teachers using Kuraplan AI to create personalized lesson plans that align with Aligned with New Zealand Curriculum in minutes, not hours.

AI-powered lesson creation
Curriculum-aligned content
Ready in minutes

Created with Kuraplan AI

Generated using openai/gpt-5.4-nano

🌟 Trusted by 1000+ Schools

Join educators across New Zealand