Hero background

Ororongo Pūāhua

Te Reo Māori • 180 • 15 students • Created with AI following Aligned with New Zealand Curriculum

Download now

Free PDF · we'll email you a copy

Te Reo Māori
180
15 students
9 July 2026

Teaching Instructions

I want my plan to focus on maori alphabet knowledge including oro pūare, oro pūrua, kūoro and building skill to speak. the plan has to align with TMoA using I do , we do , you do and split into 3 sections across 1 whole day of teaching. This lesson plan also needs to connect with Pataka Kai

Overview

I tēnei rā katoa, ka ako ngā ākonga i te mātauranga oropuare, orokati (oro pūare, oro pūrua, kūoro) me te tūhononga oro–pū, kia tupu ai te māia ki te kōrero mō ngā kai o Pataka Kai. Ka whai tātou i te arorau I do, We do, You do i roto i ngā wāhanga e 3 o te rā.

Learning intentions

  • WALT: ka mōhio, ka tautohu ngā ākonga i ētahi oropuare me ētahi orokati (kūoro) i roto i te reo.
  • WALT: ka whakarongo, ka whakahua tika i ngā oromotu (oro pūare) me ngā oro pūrua (hei tauira: “ae, ai, ao, au” i runga i ngā tauira e whakamahia ana).
  • WALT: ka hono i te oro ki te pū kia taea ai te pānui me te kōrero kupu māmā mō te horopaki o Pataka Kai.
  • WALT: ka whakamahi rerenga kōrero poto hei pātai/whakautu mō te kai (hei tauira: “He aha tēnei?” “He…”. “E hiahia ana au ki te…”).

Success criteria

  • I can whakahua i te oro pūare (pēnei i “a, ā, e, ē, i, ī, o, ō, u, ū”) me te whakautu i te kaiako ina rongo au i te oro.
  • I can tautohu i tētahi oro (oro) e rite ana ki tōna pū (pū) i roto i ngā kāri oro–pū.
  • I can whakahua kupu māmā e hāngai ana ki Pataka Kai mā te whakamahi i te oro tika.
  • I can kōrero i tētahi rerenga māmā mō te kai, me te aronga tika ki te oro me te pū.

Curriculum links

  • NZ-TMOA-TRR-T1-30: ka whakaputa pātai māmā hei rapu mōhiohio.
  • NZ-TMOA-TRR-T1-47: ka tūhono i te pū ki te oro tika hei rautaki pānui me te tātaki kupu auau.
  • NZ-TMOA-TRR-T1-03: he tauhou ki te pukapuka me te tuhituhi (ka aro ki te whakahua me te tūhononga, ehara i te tuhi roa).
  • NZ-TMOA-TRR-T1-15: ka mārama e ahu pēhea ana te tuhituhi (tātari poto: “titiro-kōrero-rēhita”).
  • NZ-TMOA-TRR-T1-36: kua mōhio he take anō tō te tuhituhi, te pū, te kupu, te kīanga, te rerenga (ka whakamahia ngā kupu/ rerenga mō te horopaki o Pataka Kai).

Lesson structure (180 minutes)

TimeI Do (Kaiako e whakaatu)We Do (Katoa e mahi tahi)You Do (Ākonga e mahi takitahi/poroporo)
0–20 min · Powhiri oroKa whakanoho i ngā pikitia o Pataka Kai (e.g., taro, rīwai, kāreti, pī, raihi—whakamahia ngā kai e wātea ana i tō kura/whare). Ka whakaatu i ngā kāri oro–pū: oropuare + orokati. Ka kī: “Whakarongo mai: /a/… /ā/…”.Ka pānui tahi te kaiako me ngā ākonga i ngā oro e toru ki te rima i tīpakohia. Ka whakahāngai ringa ki te oro (tohu ringa mō ia oropuare).Ka karanga te kaiako i tētahi oro; ka whakautu ngā ākonga mā te hiki kāri (pēnei i te kāri “a” rānei).
20–45 min · Oro pūare–pūKa whakaatu i te tūhononga oro–pū: ka tohu i te pū (pēnei “a, ā, e”) ka mea “Ko tēnei te pū… ka puta te oro…”. Ka whakamahi i te tauira kupu māmā (Pataka Kai): “taro” (a→a), “rīwai” (īwai—āwhina), “kai” (ai).Ka mahi “Echo”: kaiako e whakahua, ākonga e whakahoki. Ka whakakotahi: “He aha tēnei?” → “He taro.” (kupu poto, kia māmā).Ka huri poroporo (2–3 ākonga): ia rōpū ka tohua tētahi kāri kai, ka whakahua i tētahi oro matua (hei tohu i mua i te kupu). Ka whakautu kotahi rerenga poto.
45–70 min · Oro pūrua (ngā oro rua)Ka whakaatu i ngā oro pūrua mā ngā tauira kua tohua: “ae, ai, ao, au” (ka whakamahi i ngā kupu Pataka Kai e whai wāhi ana i ēnei oro, pēnei i “kāi/ kai” (ai) me ētahi atu kupu e kīia ana e te kaiako).Ka whakamahi i te “Stretch & Snap”: ka toia te oro pūrua kia rangona, kātahi ka tapahia ki te pū tika. Ka mahi tahi i te whakahua: “ai—/ai/” → “kai”.Ka mahi takitahi: ka whiriwhiri i te pū tika mō te oro i rongo ai (ka kī te kaiako te oro pūrua, ka tohua te kāri pū).
70–90 min · Kūoro (orokati)Ka whakaatu i ētahi kūoro matua: h, k, m, n, p, r, t, w (kei runga i tō rauemi). Ka tohu i ia pū, ka rongo/whakahua: “h—ha” (hei oro timatanga), “m—ma”.Ka hanga kupu māmā (teitei/raukaha): ka whakahua pūtirotiro kia puta ai te kupu: “mā…” “tā…” “pā…” me te hono ki ngā kai (e.g., “taro”, “rīwai”).Ka whiriwhiri ākonga i tētahi kūoro, ka whakahua i a rātou, kātahi ka whakaatu i te kāri kai e tīmata ana (he āwhina mai i te kaiako).
90–115 min · I runga i te Pataka Kai (whakarongo–kōrero)Ka tauira i ngā rerenga mō te pātai/whakautu: “He aha tēnei?” “He…”. Ka hono ki ngā oro: “He taro” (titiro oro matua i te kupu).“Hot seat”: kaiako e kawe mai ana i tētahi kāri kai, ka ui, ka whakautu tahi me ngā ākonga: piki haere te tere iti.“Pair talk”: ia takirua ka whiriwhiri i tētahi kai mai i Pataka Kai, ka whakaputa kotahi pātai + kotahi whakautu. Ka tuhi/whakaatu mā te ringa anake (kāore e aro ki te tuhi roa).
115–130 min · Ngā paku tuhi (titiro–kōrero–rēhita)Ka whakaatu he āhua tuhi mārama mō tētahi pū anake ia wā: ka tuhi te kaiako i te “a” rānei “ā” rānei ki te rangi/pepa nui. Ka mea: “Titiro ki te pū, rongo ki te oro, kī atu.”Ka tuhi tahi ki ngā pepa papa (whiteboards/sand trays). Ka kōrero i te oro i te wā e hanga ana.You do rotation: ākonga e tuhi kotahi pū i runga i te papa, ka kī i te oro. Ka āwhina te kaiako ki te hunga e uaua ana.
130–150 min · Ororongo kēmu (oro ki te pū)Ka whakamārama i te kēmu: “Whiriwhiri te pū”. Ka rongo te ākonga, ka kimi i te pū tika.Ka takaro tahi 3 huringa (kia kaua e roa, kia mau te ngahau).Ka whiriwhiri ia ākonga i te kāri pū i te oro i rongo ai; ka whiriwhiri hoki i tētahi kupu kai kia hāngai.
150–175 min · Whakaaturanga iti (You do speaking)Ka whakarite tauira: “He aha tēnei? He…”. Ka whakatakoto tohu āwhina (pou rerenga) ki runga i te pakitara.Ka mahi tahi i te reo pōturi: ka kī te katoa i te rerenga kotahi, kotahi ākonga ia rōpū e kī ana i tōna kai.“Show & say”: ia ākonga (tētahi i ia wā) ka kōrero i te pātai + whakautu mō tētahi kai. Ka whai tohu oro (kūoro/oropuare) i te kupu.
175–180 min · Putanga (exit check)Ka ui kotahi pātai: “He aha te pū i tēnei oro?” Ka whakaatu i tētahi kāri oro–pū kotahi.Katoa ka whakautu kotahi rerenga poto.Exit ticket: pepa iti—te porowhita i te pū tika (peke: kōwhiri, ehara i te tuhi roa).

Resources

  • Kāri pikitia o Pataka Kai (kai/ingoa kai) me ngā kāri kupu māmā
  • Kāri oro–pū (oropuare, oropuare pūrua, kūoro) me ngā tohu tae (kotahi oro kotahi tae)
  • Whiteboards/papa peita nui, marker, pepa mahi
  • Sand tray/whāriki panuku mō te hanga pū
  • Pou rerenga kōrero: “He aha tēnei?” “He…”
  • Pūoro poto/whai i te kaiako mō te whakahua (keu āwhina mō te whakarongo)
  • Pepa exit ticket (kōwhiringa pū)
  • Pūtai āwhina mō te kaiako: rārangi tauira kupu (taro, rīwai, kai, me ērā atu e whakamahia ana i te akomanga)

Assessment

  • Tirotiro ā-wā: ka aromatawai te kaiako i te tika o te whakahua oro (echo & kēmu “oro ki te pū”).
  • Tirotiro rerenga: ka tirohia mēnā ka taea e ngā ākonga te whakaputa “He aha tēnei?” me te “He…” mō tētahi kai.
  • Exit ticket: kōwhiringa pū tika i runga i te oro i rangona.

Differentiation

  • Tautoko mō te hunga e māharahara ana: whakaahua + tohu ringa mō ngā oropuare/oro pūrua; tuku wā roa mō te whakahoki (kāore e whiua te he).
  • Tautoko mō te hunga e uaua ana ki te whakarongo: noho tata ki te kaiako, whakamahi kāri rahi, me te whakahua kotahi anake i te wā.
  • Te hunga ako puhoi/tuatahi: You do mā te whiriwhiri kāri (kōwhiri), kātahi ka whakautu kōrero kotahi rerenga poto.
  • Advanced: wero kia whakahua i te oro pūrua + kūoro ki roto i tētahi kupu kai hou (ka tukuna he kāri “mystery food”) me te kōrero i tētahi pātai atu (hei tauira “Ko wai tēnei?”/“He… anō!” mēnā e hāngai ana ki tō akoranga).
  • SEN/EAL: whakamahi rerenga kua tautokona (word bank/pou rerenga), me ngā tauira oro e rite tonu ana ia huringa; āwhina ā-ringa i te wā o te tūhononga oro–pū.

Extension (optional)

  • SKIP

Create Your Own AI Lesson Plan

Join thousands of teachers using Kuraplan AI to create personalized lesson plans that align with Aligned with New Zealand Curriculum in minutes, not hours.

AI-powered lesson creation
Curriculum-aligned content
Ready in minutes

Created with Kuraplan AI

Generated using openai/gpt-5.4-nano

🌟 Trusted by 1000+ Schools

Join educators across New Zealand