Hero background

Pānui Mā ngā Tohu

Te Reo Māori • 60 • 25 students • Created with AI following Aligned with New Zealand Curriculum

Download now

Free PDF · we'll email you a copy

Te Reo Māori
60
25 students
7 August 2026

Teaching Instructions

This is lesson 2 of 10 in the unit "Te Reo Rangatira: Pānui me Tuhituhi". Lesson Title: Pānui 2: Te Matapae mā ngā Tohu Ataata Lesson Description: Ngā taipitopito: Te Kura Māori o Porirua | Tau 4 | Wāhanga 3, 2026 | 60 meneti | 25 ākonga | PĀNUI. Whāinga Paetae: Ka whakamahi te ākonga i ngā tohu ataata me ngā kōrero o te tuhinga hei hanga matapae, hei whakahou hoki i aua matapae. Whāinga Ako: Ka ako au ki te matapae mā te taunakitanga, ki te whakamātau i taku matapae i te wā e pānui ana, ā, ki te arotake i muri iho. Paearu Angitū: Ka hanga matapae whai take; ka tohu i te tohu ataata i whakamahia; ka whakatika i te matapae i te wā e pānui ana; ka whakamārama mēnā i tika, kāore rānei.

Ngā Rauemi: Tuhinga ataata hou, whakaahua kua hipokina ētahi wāhanga, tūtohi “I mua/I te wā/I muri”, kāri tohu ataata, kupu hou, pepa mahi.

Te raupapa ako:

KaiakoĀkonga
0–7Whakahoki i te ako o mua; whakaako i te rerenga “Ki taku matapae… nā te mea…”.Kōrero mō te hononga ki te akoranga o mua.
7–17Whakaatu tohu ataata, kāore anō te tuhinga; tauira i te whakaaro reo nui.Hanga matapae, tuhi tohu me te take.
17–30Pānui wahanga; aukati kia arotakehia ngā matapae.Pānui, whakataurite, whakahou matapae.
30–48Whakahaere i ngā teihana: tohu ataata, kupu, taunakitanga, whakautu.Mahi rōpū, whakamahi i te tūtohi.
48–55Whakawhiti kōrero mō ngā matapae i tika/kāore i tika.Tautoko i ngā whakaaro ki te tuhinga.
55–60Whakaaro huritao kotahi rerenga.Tuku: “I pai taku matapae nā…”

Ngā mahi rerekē: Rōpū Kaiako: Matapae mā ngā rerenga tīmatanga me ngā pātai ārahi. Rōpū Motuhake: Whakamātau matapae mā te tūtohi e toru ngā wāhanga. Kupu Waiwai: Whakarōpū kupu me ngā tohu ataata; kōrero mā te anga rerenga. Arapū o te rā: matapae — wehewehea ngā oro, kimi kupu whānau. Pūkara: Hangaia ngā matapae e rua, ā, whakatauritea ki ngā taunakitanga rerekē.

Aromatawai: Tirohia te tūtohi matapae, te kōrero ā-waha me te whakamahinga o nā te mea. Katinga/whakaaro huritao: He tohu ataata tino whai hua, he aha? Te ako ā muri: Ka rapu taunakitanga motuhake ngā ākonga hei tautoko i ngā whakautu.

Overview

Ko tēnei te akoranga tuarua o te waeine Te Reo Rangatira: Pānui me Tuhituhi. Ka hono ngā ākonga ki te ako o mua, ā, ka whakamahi i ngā tohu ataata me ngā kōrero o tētahi tuhinga hou hei hanga matapae, hei whakamātau, hei whakahou hoki i aua matapae.

Learning intentions

  • Ka ako au ki te hanga matapae mā ngā taunakitanga.
  • Ka ako au ki te whakamahi i te rerenga: “Ki taku matapae… nā te mea…”.
  • Ka ako au ki te arotake me te whakahou i taku matapae i a au e pānui ana.
  • Ka ako au ki te whakamārama i taku whakaaro mā te kōrero me te tuhituhi.

Success criteria

  • Ka taea e au te hanga matapae whai take.
  • Ka taea e au te tohu i te tohu ataata i whakamahia e au.
  • Ka taea e au te whakahou i taku matapae i te wā e pānui ana.
  • Ka taea e au te whakamārama mēnā i tika taku matapae, kāore rānei.

Curriculum links

  • Ka aro atu ki te pūtake o te tuhinga me te kaipānui.
  • Ka whai whakaaro ake ki te pūtake o te tuhituhi me te kaipānui.
  • Ka pānui kia mārama ai ki te tikanga matua o te pānui.
  • Ka whai whakaaro ki ngā pikitia me ngā tohu tuhituhi, ā, ka tika tana whai haere i ngā kupu e pānui ai ia i runga i te mārama.

Lesson structure (60 minutes)

  1. 0–7 min · Whakahoki me te rerenga matua. Ka whakamaumahara te kaiako i te akoranga o mua, ka whakaatu i te rerenga “Ki taku matapae… nā te mea…”, ā, ka whakahua i ngā whāinga ki te reo mārama. Ka kōrero ngā ākonga ki tētahi hoa mō tētahi mea i maumahara ai rātou, kātahi ka whai i te rerenga matua mō tētahi kararehe e mōhiotia ana.

  2. 7–17 min · Tirohia, matapae, tuhi. Ka whakaatu te kaiako i ngā whakaahua kua hipokina ētahi wāhanga me ngā tohu ataata mai i te tuhinga, mā ngā whakaahua me ngā pātai matapae; ka tauira i te whakaaro reo nui, kāore e whakaatu i te tuhinga katoa. Ka tuhi takitahi ngā ākonga i te matapae, te tohu i kitea, me te take ki te tūtohi matapae I mua/I te wā/I muri, ā, ka kōrero ki tētahi hoa.

  3. 17–30 min · Pānui haere me te whakahou. Ka whakaatu te kaiako i te wāhanga tuatahi o te tuhinga, ka pānui tahi, ka aukati i ngā wāhi kua whakaritea hei pātai: “He aha te taunakitanga hou?” Ka whai ngā ākonga i ngā kupu me ngā tohu tuhituhi, ka pānui ā-waha i ngā rerenga poto, ka whakataurite i te matapae ki te tuhinga, ka whakahou i te tūtohi.

  4. 30–48 min · Teihana taunakitanga. Ka whakarite te kaiako i ngā rōpū e rima, ā, ka whakamahi i ngā kāri tūranga mō te mahi rōpū hei tautapa i te kaipānui, te kaituhi, te kaikōrero me te kaitiaki rauemi. Ka hurihuri ngā rōpū i ngā teihana: tohu ataata, kupu hou, taunakitanga mai i te tuhinga, me te whakautu; ka whakamahi ia rōpū i te tūtohi me te pepa mahi hei tuhi i te matapae me te taunakitanga.

  5. 48–55 min · Whakawhiti kōrero. Ka tono te kaiako i ngā rōpū kia whakaatu i tētahi matapae i tika, i hē rānei, me te taunakitanga i tautoko, i whakahē rānei. Ka whakamārama ngā ākonga mā ngā rerenga “I tika taku matapae nā te mea…” me “I whakahou ahau i taku matapae nā te mea…”, ā, ka tatau i te maha o ngā taunakitanga i kitea e tō rōpū.

  6. 55–60 min · Whakaaro huritao me te tuku. Ka whakaatu te kaiako i te pātai whakamutunga mā te kiriata whakakapi me te pātai huritao: “He tohu ataata tino whai hua, he aha?” Ka whakaoti takitahi ngā ākonga i te rerenga “I pai taku matapae nā…”, ka tuku i te pepa mahi hei aromatawai.

Resources

  • te whakaaturanga kotahi mō te whakauru, te whakaako, ngā tohutohu, ngā pātai me te whakakapi
  • te tūtohi matapae I mua/I te wā/I muri
  • Tuhinga ataata hou e hāngai ana ki ngā kararehe, ki te taiao rānei
  • Whakaahua kua hipokina ētahi wāhanga
  • Kāri tohu ataata
  • Kāri kupu hou me ngā tohu pikitia
  • Pepa nui me ngā pene tā
  • Pene, pene tae, me ngā pepa tuhi toi

Assessment

  • Ka tirohia e te kaiako te tūtohi: he matapae whai take, he tohu ataata, he take, he whakahounga hoki.
  • Ka whakarongo te kaiako ki te pānui haere, ki te kōrero ā-waha, me te whakamahinga tika o “nā te mea”.
  • Ka kohia te rerenga whakamutunga hei whakaatu mēnā ka taea e te ākonga te tautoko i tana matapae ki te taunakitanga.

Differentiation

  • Rōpū Kaiako: Ka ārahi te kaiako mā ngā tīmatanga rerenga: “Ki taku matapae…”, “I kite au i…”, “Nā te mea…”. Ka whakamahi i ngā pātai poto, ngā whakaahua nui, me te pānui tukutahi.
  • Rōpū Motuhake: Ka whakamahi ngā ākonga i te tūtohi e toru ngā wāhanga, me te tohu tae mō te matapae, te taunakitanga, me te whakahounga.
  • Kupu Waiwai: Ka whakarōpū ngā ākonga i ngā kupu me ngā tohu ataata, ka whakahua i ngā oro, ka kōrero mā te anga rerenga. Ka tukuna he wā whakaroa, he wāhi noho mārie, me te kōwhiringa ki te tuhi, ki te tohu pikitia rānei i mua i te kōrero.
  • Arapū o te rā: Ka wehewehea te kupu matapae ki ngā oro, ka kimi kupu whānau, ā, ka tuhi i te kupu ki te pepa toi. Pūkara: Ka hangaia e te ākonga ngā matapae e rua, ka whakataurite ki ngā taunakitanga rerekē, ka whakamārama ko tēhea te mea kaha ake.

Create Your Own AI Lesson Plan

Join thousands of teachers using Kuraplan AI to create personalized lesson plans that align with Aligned with New Zealand Curriculum in minutes, not hours.

AI-powered lesson creation
Curriculum-aligned content
Ready in minutes

Created with Kuraplan AI

Generated using openai/gpt-5.6-luna

🌟 Trusted by 1000+ Schools

Join educators across New Zealand