Hero background

Te Ara Kōrero

Te Reo Māori • 60 • 25 students • Created with AI following Aligned with New Zealand Curriculum

Download now

Free PDF · we'll email you a copy

Te Reo Māori
60
25 students
13 August 2026

Teaching Instructions

This is lesson 1 of 20 in the unit "Exploring Māori Stories". Lesson Title: Opening the Story Journey Lesson Description: Learning intentions: Identify prior knowledge of pūrākau (traditional narratives), iwi and hapū (tribal and subtribal) connections, and key unit concepts; establish culturally safe discussion practices. Success criteria: I can explain what a pūrākau may include, distinguish it from a simple fictional story, and contribute respectfully. 60-minute sequence: 0–5, mihi whakatau (welcome) and pronunciation check; 5–12, individual concept map of Māori stories; 12–22, paired sharing and class mapping of identity, whenua (land), whakapapa (genealogy), tikanga (customs), and mātauranga (knowledge); 22–35, teacher introduction to the unit and final inquiry assessment; 35–47, co-construct discussion agreements, including avoiding claims of ownership and respecting tapu (sacred) material; 47–55, vocabulary pronunciation and sentence-frame practice; 55–60, exit ticket. Resources: unit overview, concept-map template, vocabulary cards, local iwi-approved introductory material where available. Formative assessment: concept maps, questioning, pronunciation observation, exit tickets. Differentiation: visual maps, models, mixed-ability pairs, optional oral or written responses, chunked instructions. Dyslexia-friendly options: accessible font, high contrast, read-aloud vocabulary, audio instructions, no requirement to read aloud without preparation. Extension: research the difference between pūrākau, pakiwaitara (stories), and kōrero tuku iho (narratives handed down), using an appropriate source. Cultural safety: acknowledge local mana whenua (people with authority over the land), avoid treating all iwi traditions as identical, and explain that some knowledge is restricted.

Overview

Koinei te akoranga tuatahi o te 20-akoranga o te waeine “Exploring Māori Stories”. Ka whakaohohia ngā mōhiotanga o mua mō te pūrākau, te tuakiri, te whenua, te whakapapa, te tikanga me te mātauranga, ā, ka whakaritea ngā tikanga haumaru mō ngā kōrero ā-iwi, ā-hapū hoki. Ka whakaaturia hoki te aronga o te pakirehua me te aromatawai whakamutunga.

Learning intentions

  • WALT whakamārama i ētahi āhuatanga o te pūrākau me te kōrero tuku iho.
  • WALT tūhura i ngā hononga ki te iwi, ki te hapū, ki te whenua me te whakapapa.
  • WALT whakamahi i ngā kupu matua o te waeine ki te kōrero me te tuhituhi.
  • WALT whai wāhi ki te kōrero ā-rōpū i runga i te whakaute me te haumaru ā-ahurea.
  • WALT mōhio ki ngā tukanga o te pakirehua me te waihanga taunakitanga.

Success criteria

  • Ka taea e au te whakamārama he aha pea kei roto i tētahi pūrākau.
  • Ka taea e au te wehewehe i te pūrākau, i te pakiwaitara me te kōrero tuku iho.
  • Ka taea e au te hono i ngā kōrero ki te whenua, te whakapapa, te tikanga me te mātauranga.
  • Ka taea e au te whai wāhi whakaute ki te kōrero, me te mōhio kāore ngā kōrero me ngā tikanga o ngā iwi katoa i te ōrite.

Curriculum links

  • Te Reo Māori — Waihanga tuhinga auaha: te whakawhanake i ngā whakaaro, te whakamahi i te reo e hāngai ana ki te pūtake me te hunga pānui, me te whakahou i te tuhinga.
  • History — Carry out an inquiry of an historical event or place that is of significance to New Zealanders: te whakarite pakirehua, te waihanga pātai aronga, te whakarite puna kōrero me te arotake i ngā taunakitanga.
  • Te Ao Haka — Create a section of a Te Ao Haka item: te tūhura i te kaupapa, te tirohanga me ētahi atu huānga hei whakaatu whakaaro me te tuakiri.
  • Ngā pūkenga matua o Te Marautanga o Aotearoa: te whakahaere whaiaro, te whai wāhi, te whakawhanaungatanga, te whakaaro me te whakamahi reo, tohu me te tuhinga.

Lesson structure (60 minutes)

  1. 0–5 min · Mihi whakatau me te whakahua. Ka mihi te kaiako, ka whakahua tahi i ngā ingoa me ngā kupu matua, ā, ka whakaatu i te whāinga o te rā mā ngā kiriata whakaoho me ngā whāinga ako. Ka whakarongo ngā ākonga, ka whakahua i ngā kupu me te tohu i ngā oro e hiahia ana rātou ki te parakatihi.

  2. 5–12 min · Mahere ariā takitahi. Ka tohaina e te kaiako te tauira mahere ariā mō te pūrākau me te pātai: “He aha ngā kōrero Māori e mōhio ana au, ā, he aha ngā hononga kei roto?” Ka tuhi, ka tā, ka whakamahi rānei ngā ākonga i ngā kupu, ngā ingoa, ngā tohu me ngā pātai e pā ana ki ō rātou mōhiotanga o mua; kāore he herenga ki te whakaatu kōrero tapu, kōrero rānei kāore e tika ana kia tohaina.

  3. 12–22 min · Tiri ā-rua me te mahere ā-akomanga. Ka whakarite te kaiako i ngā hoa mahi, ka whakamahi i ngā pātai ārahi kei ngā pātai tiri me te mahere kupu. Ka kōrero ngā ākonga ki ō rātou hoa, kātahi ka tāpiri whakaaro ki te mahere ā-akomanga mō te tuakiri, te whenua, te whakapapa, te tikanga me te mātauranga; ka taea te tuku whakautu ā-waha, ā-tuhi rānei.

  4. 22–35 min · Whakataki i te waeine me te aromatawai. Ka whakamārama te kaiako i te ara o ngā akoranga 20: te rangahau i ngā puna kōrero, te tātari i ngā tirohanga, te waihanga i tētahi tuhinga auaha, me te arotake i ngā kōrero me ngā taunakitanga. Mā ngā kiriata whakataki waeine me te ara aromatawai ka whakaatu te kaiako i te hononga ki te tuhituhi auaha me te pakirehua hītori: ko te pātai aronga, te kōwhiri puna kōrero, te tuhi kōrero whaitake me te whakamārama i ngā kōwhiringa reo ngā pūkenga ka whanake. Ka tuhi ngā ākonga i tētahi pātai e hiahia ana rātou ki te tūhura mō ngā kōrero Māori.

  5. 35–47 min · Kawa kōrero haumaru. Ka ārahi te kaiako i te waihanga tahi i ngā whakaaetanga: whakarongo ki te kore e haukotia, whakamahi i te reo whakaute, kaua e kī ko tētahi kōrero nōu ake mēnā kāore he tika, kaua e whakakotahi i ngā tikanga o ngā iwi katoa, me whakaute i ngā kōrero tapu, ngā wāhi tapu me ngā mātauranga kua herea. Ka tātari ngā ākonga i ētahi horopaki kei ngā tauira horopaki haumaru me ngā pātai matapaki, ka whakatau he aha te mahi tika, ā, ka tuhi i ngā whakaaetanga ka whāia e te akomanga.

  6. 47–55 min · Kupu matua me ngā rerenga. Ka whakamahi te kaiako i te wāhanga kupu matua me ngā anga rerenga hei tauira i te whakahua me te hanga rerenga: “Ki ahau nei, he mea nui te ___ nā te mea ___”; “He hononga tō te pūrākau ki te ___”; “Me tūpato tātou ki te ___.” Ka parakatihi ngā ākonga ki te hoa, ka kōwhiri i te whakautu ā-waha, te tuhi, te whakarongo rānei; ka tirohia e te kaiako te whakahua me te tika o te whakamahi kupu.

  7. 55–60 min · Puta whakamātau. Ka whakaatu te kaiako i ngā pātai whakakapi kei te kiriata whakamutunga me te puta whakamātau. Ka whakautu takitahi ngā ākonga: “He aha te pūrākau?”, “He aha tētahi hononga ki te whenua, te whakapapa, te tikanga, te mātauranga rānei?”, me “He aha tētahi whakaaetanga haumaru ka whāia e au?” Ka kohia ngā whakautu hei whakamahere i te akoranga tuarua.

Resources

  • te pūrei kiriata kotahi mō te akoranga katoa
  • te pepa mahi mahere ariā, kupu matua me ngā anga rerenga
  • Unit overview mō ngā akoranga 20 me te aromatawai whakamutunga
  • Kupuāhua me ngā kāri whakahua
  • Rauemi whakataki kua whakamanahia e te mana whenua o te rohe, mēnā e wātea ana
  • Papatā, pepa nui, pene me ngā taputapu oro
  • Puna reo, pātengi kupu, me ngā tohutohu oro kua tuhia

Assessment

  • Ka tirotiro te kaiako i ngā mahere ariā me ngā kōrero ā-rua hei tautohu i ngā mōhiotanga o mua me ngā pōhēhētanga.
  • Ka whakarongo te kaiako ki te whakahua, te whakamahi kupu me te whai wāhi whakaute; ka tuku urupare ā-waha, ā-tuhi hoki.
  • Ka whakamahia ngā puta whakamātau hei kimi i ngā hiahia ako mō te pūrākau, te tikanga, te pakirehua me te reo.

Differentiation

  • Ka tukuna he tauira mahere, he kupu matua kua whakaritea, he anga rerenga, he tohutohu kua wāwāhia, me ngā tohu ā-kanohi.
  • Ka whakaritea ngā hoa mahi rerekē ō rātou pūkenga; ka āhei te ākonga ki te whakautu ā-waha, ā-tuhi, mā te tā, mā te hopu reo rānei.
  • Mō ngā ākonga whai mate pānui, ka whakamahi i te momotuhi māmā, te rerekē o te tae, te wāhi mā, te pānui ā-waha me ngā tohutohu oro. Kāore he here kia pānui ā-waha te ākonga mehemea kāore ia i rite.
  • Ka tiakina te mana o ngā ākonga Māori me ngā ākonga nō iwi kē: ka whakamahia ngā rauemi kua whakaaetia, ka whakapuakina te mana whenua, ā, ka whakamāramatia ko ētahi mātauranga he mea here, kāore e tika ana kia kohia, kia whakaputaina rānei.

Extension

  • Ka rangahau takitahi te ākonga i te rerekētanga o te pūrākau, te pakiwaitara me te kōrero tuku iho, mā te whakamahi i tētahi puna kōrero tika, ā, ka tuhi i ngā whakamārama me ngā pātai e toe ana.
  • Ka waihanga te ākonga i tētahi pātai aronga pakari mō te waeine, ka whakamārama he aha i whai take ai taua pātai ki te hunga rangatahi o Aotearoa i ēnei rā.

Create Your Own AI Lesson Plan

Join thousands of teachers using Kuraplan AI to create personalized lesson plans that align with Aligned with New Zealand Curriculum in minutes, not hours.

AI-powered lesson creation
Curriculum-aligned content
Ready in minutes

Created with Kuraplan AI

Generated using openai/gpt-5.6-luna

🌟 Trusted by 1000+ Schools

Join educators across New Zealand