Hero background

Te Rapu Taunakitanga

Te Reo Māori • 60 • 25 students • Created with AI following Aligned with New Zealand Curriculum

Download now

Free PDF · we'll email you a copy

Te Reo Māori
60
25 students
7 August 2026

Teaching Instructions

This is lesson 3 of 10 in the unit "Te Reo Rangatira: Pānui me Tuhituhi". Lesson Title: Pānui 3: Te Rapu Taunakitanga Lesson Description: Ngā taipitopito: Te Kura Māori o Porirua | Tau 4 | Wāhanga 3, 2026 | 60 meneti | 25 ākonga | PĀNUI. Whāinga Paetae: Ka kimi, ka tohu, ka whakahuatia e te ākonga ngā taunakitanga mai i te whakaahua me te tuhinga hei tautoko i ngā whakautu. Whāinga Ako: Ka ako au ki te rapu taunakitanga tika, ki te tuhi i te wāhi i kitea ai, me te whakamahi i te reo taunaki. Paearu Angitū: Ka kimi taunakitanga e rua neke atu; ka wehewehe i te whakaahua me te tuhinga; ka whakamahi i “Kei te whakaatu…”, “E ai ki te tuhinga…”; ka whakautu takitahi me te tika.

Ngā Rauemi: Tuhinga me te whakaahua, pātai taumata rerekē, kāri “Kei hea?”, miramira tae-rua, tūtohi taunakitanga, papakupu.

Te raupapa ako:

KaiakoĀkonga
0–8Whakaako anō i te tikanga o te taunakitanga; tauira kotahi.Tautohu he kōrero me tōna taunakitanga.
8–18Pānui ngātahi, whakaatu i te tuhi i te tau whārangi/rārangi.Rapu, miramira, tuhi wāhi i kitea ai.
18–30Āwhina i te hanga whakautu PEW: Pātai–Evidēnce/taunakitanga–Whakamārama.Hanga whakautu takirua.
30–48Mahi rōpū motuhake me ngā pātai piki te uaua.Whakaoti teihana, ka whakatauira i te taunakitanga.
48–56Arotake hoa: “He taunakitanga tika tēnei?”Tirotiro, whakapai, whakamārama.
56–60Kohikohi whakautu matua.Tuku i te taunakitanga tino kaha.

Ngā mahi rerekē: Rōpū Kaiako: Pātai ārahi, kōwhiri taunakitanga mai i ngā whiringa. Rōpū Motuhake: Whakakī tūtohi pātai–taunakitanga–whakamārama. Kupu Waiwai: Whakamahi kāri rerenga hei kōrero ā-waha. Arapū o te rā: whakamārama — kimi oro me te whakamahi i tētahi rerenga. Pūkara: Rapua ngā taunakitanga e rua e tautoko ana, e whakahē ana rānei i tētahi whakaaro.

Aromatawai: Tūtohi taunakitanga, whakautu tuhi me te kōrero takirua; aromatawai i te tika, te whai take me te mana motuhake. Katinga/whakaaro huritao: “I kitea taku taunakitanga i te…” Te ako ā muri: Ka whakamārama, ka whakarite ngā ākonga i ngā whakautu mā te reo whai kiko.

Overview

Ko tēnei te akoranga tuatoru o te raupapa “Te Reo Rangatira: Pānui me Tuhituhi”. Ka whakamahi ngā ākonga i te pānui haere, te whakaahua me te tuhinga hei kimi taunakitanga, ā, ka tuhi, ka kōrero hoki i ngā whakautu mā te reo taunaki. Ka whai wāhi te tatau me te whakarōpū taunakitanga, me te tā pikitia hei whakaatu i te māramatanga.

Learning intentions

Ka ako au ki te:

  • rapu taunakitanga tika mai i te whakaahua me te tuhinga;
  • tohu i te wāhi i kitea ai te taunakitanga;
  • wehewehe i te taunakitanga mai i te whakaahua me te tuhinga;
  • hanga whakautu mā te tauira Pātai–Taunakitanga–Whakamārama;
  • whakamahi i te reo taunaki, pēnei i “Kei te whakaatu…” me “E ai ki te tuhinga…”.

Success criteria

  • Ka kimi au i ngā taunakitanga e rua neke atu.
  • Ka tohu au mēnā nō te whakaahua, nō te tuhinga rānei te taunakitanga.
  • Ka tuhi au i te whārangi, i te rārangi, i te wāhi rānei i kitea ai.
  • Ka whakamahi au i “Kei te whakaatu…” rānei, “E ai ki te tuhinga…” rānei hei whakamārama i taku whakautu.
  • Ka whakautu au takitahi, ā, ka tika taku kōrero me taku tuhituhi.

Curriculum links

  • Te Reo Māori Taumata 4 — ka whai whakaaro ki te pūtake o te tuhituhi me te kaipānui.
  • Te Reo Māori Taumata 1 — ka whakamahi i ngā pikitia me ngā tohu tuhituhi hei whai haere i ngā kupu me te mārama.
  • Te Reo Māori Taumata 2 — ka whakamahi rautaki rapu māramatanga mō ngā tuhinga me ngā reo ataata tauhou.
  • Te Reo Māori Taumata 1 — ka pānui kia mārama ai ki te tikanga matua o te pānui.

Lesson structure (60 meneti)

  1. 0–8 min · Whakamahana me te tauira. Ka whakaatu te kaiako i te whakaahua whakaoho me te pātai tīmatanga me tētahi tuhinga poto mō tētahi kararehe e mōhiotia ana e ngā ākonga. Ka whakamārama ko te taunakitanga he kōrero, he tohu rānei e tautoko ana i te whakautu; ka tauira i te rerenga “Kei te whakaatu te whakaahua i te ___ nā te mea ___.” Ka tautohu ngā ākonga i tētahi kōrero me tōna taunakitanga, ā, ka tatau tahi i te maha o ngā taunakitanga kua kitea.

  2. 8–18 min · Pānui haere. Ka pānui ngātahi te kaiako me te akomanga i te tuhinga me te whakaahua, ka whakamahi i ngā tohutohu pānui me te tauira tohu taunakitanga. Ka whakaatu te kaiako me pēhea te tohu i te tau whārangi, te rārangi, te wāhi o te whakaahua rānei. Ka pānui haere ngā ākonga, ka miramira mā te tae kotahi ngā kōrero nō te tuhinga, ā, mā tētahi tae kē ngā tohu nō te whakaahua; ka tuhi i te wāhi i kitea ai.

  3. 18–30 min · Hanga whakautu PEW. Ka whakamārama te kaiako i te tauira Pātai–Taunakitanga–Whakamārama ki te tauira PEW me ngā rerenga tīmatanga. Ka tohatoha i te tūtohi Pātai–Taunakitanga–Whakamārama. Ka mahi takirua ngā ākonga ki te whakautu i ngā pātai e rua, me te tuhi i te taunakitanga me tōna wāhi. Ka kōrero tuatahi, kātahi ka tuhi, hei tautoko i te pānui me te tuhituhi.

  4. 30–48 min · Teihana pātai. Ka whakarite te kaiako i ngā rōpū iti, ka whakaatu i ngā tohutohu teihana ki ngā mahi rōpū me ngā pātai taumata rerekē. Ka mahi ngā ākonga i ngā teihana: te kimi taunakitanga, te whakarōpū taunakitanga whakaahua/tuhi, me te tā i tētahi tohu mai i te whakaahua me te tapanga. Ka whakamahi ngā ākonga i te tūtohi; ka whai te kaiako i te Rōpū Kaiako, ka tuku pātai ārahi me ngā kōwhiringa taunakitanga. Ka whakamahi te Rōpū Motuhake i te tūtohi; ka whakamahi ngā ākonga Kupu Waiwai i ngā kāri rerenga mō te kōrero ā-waha.

  5. 48–56 min · Arotake hoa. Ka whakaatu te kaiako i te pātai “He taunakitanga tika tēnei?” me te tauira arotake ki ngā pātai arotake hoa me ngā paearu angitū. Ka pānui ngā ākonga i te whakautu a te hoa, ka tirotiro mēnā he tika, he whai take, kua tohu hoki i te wāhi i kitea ai. Ka whakapai i tētahi kupu, i tētahi rerenga rānei, ā, ka whakamārama ā-waha i te take.

  6. 56–60 min · Katinga me te aromatawai. Ka kohikohi te kaiako i ngā whakautu matua, ka hoki ki ngā paearu angitū i te whārangi whakamutunga me te rerenga whakaata. Ka tuku ia ākonga i tana taunakitanga tino kaha mā te pepa putanga Success Criteria, ka whakaoti i te rerenga “I kitea taku taunakitanga i te ___.” Ka whakarongo ngā ākonga ki ngā tauira, ka tuku takitahi i tā rātou whakautu.

Resources

  • te whakaahua whakaoho me te whakaaturanga akoranga katoa
  • te tūtohi Pātai–Taunakitanga–Whakamārama
  • Tuhinga pānui me te whakaahua e pā ana ki tētahi kararehe
  • Pātai taumata rerekē
  • Kāri “Kei hea?”
  • Miramira tae-rua
  • Pene, pepa me ngā taputapu tā
  • Papakupu reo Māori
  • te pepa putanga Success Criteria

Assessment

  • Ka tirohia te tika o te kimi taunakitanga, te wehewehe i te whakaahua me te tuhinga, me te tohu i te whārangi, rārangi, wāhi rānei.
  • Ka whakarongo te kaiako ki ngā kōrero takirua me ngā rerenga “Kei te whakaatu…” me “E ai ki te tuhinga…”, ka tuhi kōrero mō te mana motuhake o ia ākonga.
  • Ka kohia te tūtohi me te pepa putanga hei aromatawai i te tika, te whai take me te māramatanga takitahi.

Differentiation

  • Rōpū Kaiako: Ka whakamahi i ngā pātai ārahi, ngā kōwhiringa taunakitanga me te pānui tahi; ka tuku wā atu mō te pānui haere.
  • Rōpū Motuhake: Ka whakakī i te tūtohi me ngā pouaka kua tapaina Pātai, Taunakitanga, Whakamārama.
  • Kupu Waiwai: Ka whakamahi i ngā kāri rerenga, ngā pikitia, te papakupu me te kōrero ā-waha i mua i te tuhituhi.
  • Arapū o te rā: Ka kimi ngā ākonga i ngā oro o “whakamārama”, kātahi ka whakamahi i roto i tētahi rerenga.
  • Pūkara: Ka rapu i ngā taunakitanga e rua e tautoko ana, e whakahē ana rānei i tētahi whakaaro, ā, ka whakamārama ko tēhea te mea kaha ake.
  • Mā te wā-āhua, ngā tohutohu kotahi i te wā, ngā hoa mahi me te wāhi noho mārie e tautoko te ākonga autistic. Ka taea te tā i tētahi tohu, te tatau i ngā taunakitanga, me te whakamahi i ngā kaupapa kararehe me ngā whakaahua hei whakaohooho i te hiahia.

Create Your Own AI Lesson Plan

Join thousands of teachers using Kuraplan AI to create personalized lesson plans that align with Aligned with New Zealand Curriculum in minutes, not hours.

AI-powered lesson creation
Curriculum-aligned content
Ready in minutes

Created with Kuraplan AI

Generated using openai/gpt-5.6-luna

🌟 Trusted by 1000+ Schools

Join educators across New Zealand