Hero background

Te Reo i te Kōti

Te Reo Māori • Year 7 • 45 • 20 students • Created with AI following Aligned with New Zealand Curriculum

Download now

Free PDF · we'll email you a copy

Te Reo Māori
Year 7
45
20 students
22 August 2026

Teaching Instructions

hanga he mahi e hono ana ki te poitukohu, ngā kupu hou, nga momo rerenga korero, whakatauki, kiwaha

Overview

Ka ako ngā ākonga ki te whakamahi i ngā kupu hou, ngā kupu mahi, ngā kupu āhua, ngā rerenga kōrero, tētahi whakataukī me ētahi kiwaha i roto i te horopaki o te poitūkohu. Ka hono te ako ki ngā mōhiotanga o mua mō te kōrero ā-waha, ā, ka whakakaha i te tika me te māia o te whakamahi i te reo Māori.

Learning intentions

  • WALT whakamahi kupu hou e pā ana ki te poitūkohu.
  • WALT hanga rerenga kōrero whakaū, pātai, whakahau me te miharo.
  • WALT whakamahi tika i tētahi whakataukī me ngā kiwaha i roto i te kōrero.
  • WALT kōrero māia ki ōku hoa i roto i tētahi horopaki tūturu.

Success criteria

  • Ka taea e au te whakamahi i te rima neke atu o ngā kupu hou.
  • Ka taea e au te hanga i ngā momo rerenga kōrero e whā.
  • Ka taea e au te whakamahi i te whakataukī “Mā whero, mā pango, ka oti te mahi” hei whakamārama i te mahi tahi.
  • Ka taea e au te whakamahi tika i tētahi kiwaha, pērā i “Ka mau te wehi!” me “Kia kaha!”

Curriculum links

  • Te Reo Māori Taumata 2: Ka māia, ka tika anō tana whakamahi i ētahi kupu honohono, kupu mahi, kupu āhua me ngā rerenga kōrero e kawe ana i ngā kare ā-roto.
  • Te Reo Māori Taumata 8: Ka tino mārama āna tuhinga i te hāngai pū o ngā kupu, o ngā kōrero peha me te whakatakoto kupu ki te kaupapa.
  • Te Reo Māori Taumata 1: Ka whakapuaki kōrero e hāngai ana ki ngā kaupapa o te wā.
  • Te Reo Māori Taumata 1: Ka whakapuaki kupu āhua hei whakaniko i ngā kōrero, ā, ka mārama ki te hononga o te kupu kua tuhia me tōna whakahua.

Lesson structure (45 minutes)

  1. 0–5 min · Kupu whakaohooho. Ka whakaatu te kaiako i tētahi whakaahua o tētahi kapa poitūkohu e mahi tahi ana mā te whakaahua whakaohooho me te pātai matua. Ka kōrero takirua ngā ākonga: “He aha ngā āhuatanga o tētahi kapa pai?” Ka kohia ngā kupu Māori e mōhiotia ana.

  2. 5–13 min · Kupu hou. Ka whakaako te kaiako i ngā kupu: poitūkohu, pōro, kōpae, rīngi, kapa, kaitākaro, hoa tīma, kaiwhakawā, tuku, maka, hopu, oma, peke, piro, tiaki, wikitoria, hinga, tere, kaha, tika, ngātahi. Ka whakamahi te kaiako i ngā pikitia me ngā tauira kei ngā kupu hou me ngā whakaahua mahi. Ka whakahāngai ngā ākonga i ia kupu ki te pikitia, ā, ka whakahua takitahi, takirōpū hoki.

  3. 13–21 min · Ngā momo rerenga kōrero. Ka whakamārama te kaiako i ngā tauira:

  • Whakaū: “Ka maka a Hine i te pōro.”
  • Pātai: “Kei hea te pōro?”
  • Whakahau: “Makaia te pōro!”
  • Miharo: “Ka mau te wehi!”

Ka whakamahi ngā ākonga i te pepa mahi mō ngā kupu me ngā rerenga kōrero ki te whakarōpū i ngā rerenga, kātahi ka waihanga i tētahi rerenga hou mō ia momo.

  1. 21–29 min · Whakataukī me ngā kiwaha. Ka whakaatu, ka pānui tahi te kaiako i te whakataukī “Mā whero, mā pango, ka oti te mahi.” Ka matapaki te tikanga me tōna hononga ki te mahi tahi i te kapa. Ka whakaako hoki i ngā kiwaha “Ka mau te wehi!”, “Kia kaha!”, “Tēnā rawa atu koe!” me “Aue, te pai hoki!” Ka mahi ngā ākonga i te mahi whakahāngai: ko wai te kiwaha e tika ana mō ia āhuatanga? Ka whakamahia te whakataukī, ngā kiwaha me ngā āhuatanga hei ārahi.

  2. 29–39 min · Mahi kōrero: Te kēmu a te kapa. Ka whakarōpū te kaiako i ngā ākonga kia rima ngā kapa, tokowhā ki ia kapa. Ka whakawhiwhia ia rōpū ki tētahi āhuatanga poitūkohu kei ngā kāri āhuatanga mō te kōrero ā-kapa. Me whakarite e ngā ākonga tētahi kōrero poto e ono rerenga kōrero: kia kotahi whakaū, kotahi pātai, kotahi whakahau, kotahi rerenga kare ā-roto, kotahi kupu āhua me te whakataukī, me tētahi kiwaha. Ka whakaharatau, kātahi ka whakaatu ia kapa. Ka tuku urupare ngā hoa mā te kī, “Ka mau te wehi!” me te tohu i ngā rerenga i rangona.

  3. 39–45 min · Whakakapi me te aromatawai. Ka hoki te kaiako ki ngā pātai whakakapi me te rerenga ako matua. Ka whakapuaki ia ākonga i tētahi kupu hou me tētahi rerenga kōrero ki te hoa. Hei tikiti putanga, ka tuhi ia ākonga i tētahi rerenga pātai, tētahi rerenga whakahau me tētahi kiwaha e pā ana ki te poitūkohu ki te wāhanga whakamutunga o te tikiti putanga.

Resources

  • te whakaahua whakaohooho, ngā kupu hou, ngā momo rerenga kōrero, te whakataukī, ngā kiwaha me ngā pātai whakakapi
  • te pepa mahi mō ngā kupu, ngā rerenga kōrero, ngā kāri āhuatanga me te tikiti putanga
  • Papa mā, pene mā, pene karakara hoki
  • Poitūkohu me tētahi rīngi, mēnā e wātea ana
  • He pepa nui mō ngā kōrero a ngā kapa
  • Karaka, matawā rānei

Assessment

  • Ka whakarongo te kaiako ki te whakahua me te whakamahinga o ngā kupu hou i te wāhanga kupu me te mahi ā-rōpū.
  • Ka tirohia ngā rerenga kei te pepa mahi: kei te tika te momo rerenga, te kupu mahi me te tikanga o te kōrero?
  • Ka kohia te tikiti putanga hei aromatawai i te whakamahi a ia ākonga i ngā momo rerenga me te kiwaha.

Differentiation

  • Mā ngā ākonga e hiahia tautoko ana, ka hoatu he rārangi kupu, he tīmatanga rerenga (“Ka…”, “Kei hea…?”, “Mākū…”) me ngā pikitia mō ia kupu.
  • Ka taea e ngā ākonga EAL te mahi tahi me tētahi hoa matatau, te tohu i te pikitia i mua i te kōrero, me te whakarongo anō ki ngā tauira oro a te kaiako.
  • Mā ngā ākonga e hiahia ana ki te wero, ka whakamahi rātou i ngā kupu honohono pērā i “nā te mea”, “engari” me “nō reira” hei whakawhānui i ā rātou kōrero.
  • Ka whakaaetia te tuhi i ngā whakaaro matua i mua i te whakaaturanga; ka whakarite te kaiako kia wātea he wāhi noho pai, he wā whakamātau anō hoki mō ngā ākonga whai hiahia ako motuhake.

Create Your Own AI Lesson Plan

Join thousands of teachers using Kuraplan AI to create personalized lesson plans that align with Aligned with New Zealand Curriculum in minutes, not hours.

AI-powered lesson creation
Curriculum-aligned content
Ready in minutes

Created with Kuraplan AI

Generated using openai/gpt-5.6-luna

🌟 Trusted by 1000+ Schools

Join educators across New Zealand