Hero background

Te Reremahi Rongo

Te Reo Māori • 60 • 25 students • Created with AI following Aligned with New Zealand Curriculum

Download now

Free PDF · we'll email you a copy

Te Reo Māori
60
25 students
27 July 2026

Teaching Instructions

Create a Te Reo Māori lesson plan for Year 8 students about reremahi (verb phrases). Include the structure of a reremahi sentence, tohu wā (time markers), and kaimahi (subjects). Include ngohe (warm-up activities) and extra extension work for early finishers.

Overview

I tēnei akoranga ka ako ngā ākonga o Tau 7–8 ki te hanga reremahi (ngā kīanga mahi) i roto i tētahi reremahi sentence. Ka whakamahia hoki ngā tohu wā (time markers) me te kaimahi (subjects) hei whakaniko i te tū, me te mārama o te rerenga kōrero.

Learning intentions

  • WALT hanga reremahi sentence e whai hanganga mārama ana.
  • WALT whakamahi tohu wā hei tohu i te wā o te mahi.
  • WALT whakauru kaimahi (tētahi tangata/kaupapa e mahi ana) i mua i te reremahi.
  • WALT whakarongo, tātari, me te whiriwhiri i ngā rerenga hei whakapai ake i te tikanga me te āhua o te reremahi.

Success criteria

  • I can tautuhi te hanganga o tētahi reremahi sentence.
  • I can whakamahi tika ngā tohu wā i taku rerenga.
  • I can whakauru tika i te kaimahi, ā, ka tū tika te reremahi.
  • I can whakatika i taku kīanga kia mārama ai te kaipānui.

Curriculum links

  • Te Reo Māori Taumata 4 — Rautaki Reo: ka tukatuka, ka whakahāngai i ngā mōhiohio.
  • Te Reo Māori Taumata 4 — Āheinga Reo: ka whai whakaaro ake ki te pūtake o te tuhituhi me te kaipānui.
  • Te Reo Māori Taumata 4 — Puna Reo: ka mārama, ka whakamahi i ngā kīanga whakaahua, kīanga whakarite hei whakaniko i te kaupapa.
  • Te Reo Māori Taumata 4 — Rautaki Reo: ka whakarongo kia mōhio ai ia me pēhea te arotake, te whakawā, te wetewete i ngā hīkarotanga.

Lesson structure (60 minutes)

  1. 0–8 min · Ngohe whakamahana (Hook). Ka tuhi te kaiako i te whārite kupu: Kaimahi + Tohu wā + Reremahi + Kaupapa (optional). Ka kī atu ngā tauira i ngā kupu mahi ka mōhio rātou (e.g., mahi, ako, haere, waiata). Ka tīpakohia e ngā ākonga 2–3 kupu mahi, ka hanga rerenga poto ki te hoa.
  2. 8–18 min · Whakaako (Direct teach) reremahi sentence. Ka whakamārama te kaiako i te hanganga:
  • Kaimahi (ko wai e mahi ana?)
  • Tohu wā (āhea?) — tauira: Ināianei, Inanahi, Āpōpō, Apopo rānei, I tēnei wiki, I te tau…
  • Reremahi (he mahi/mahi kuputuhi) — …ka haere/ka ako/ka waiata…
  • Kaupapa (he aha mō te mahi?) — i te kura, mō ngā tama, mō te kaupapa… (optional) Ka whakatakoto te kaiako i 3 tauira rerenga ki te papa, ka tohu i te kaimahi me te tohu wā. Ka tāruarua ngā ākonga i tētahi tauira kotahi, ka tautohu i ngā wāhanga.
  1. 18–28 min · Ngohe whakarongo me te wetewete. Ka pānui te kaiako i ngā rerenga 6 (kei roto ngā tohu wā me ngā reremahi). Ka tū ngā ākonga ki te neke (thumbs up/down) mō ia rerenga: tika te hanganga? mōhio te kaimahi? I muri iho, ka tuhi ngā ākonga i te nama rerenga me tētahi whakatikatika poto.
  2. 28–45 min · Ngohe matua: Reremahi mō te wā o ngā rangatira. Ka tohatoha te kaiako i te pepa mahi: Queen/King timeline me te whakauru i te kōrero māmā mō:
  • Queen Ngā Wai Hono i te Pō: i karaunahia hei Kuini i muri i te matenga o tōna matua, King Tuheitia, i Akuhata i te tau kua pahure. Ka whai ngā ākonga ki te hanga rerenga reremahi 3–4 mō te wā (ka whakamahi tohu wā) me te kaimahi (ngā wai/kuini/ētahi atu). Ka taea e rātou te whiriwhiri:
  • tauira kaimahi: Ko Ngā Wai Hono i te Pō, Ko ngā tāngata o tōna iwi, Ko te whānau, Ngā uri
  • tauira tohu wā: I Akuhata, i muri i…, i tēnei tau, i muri tata iho
  • reremahi: ka tae atu, ka karakia, ka kōrero, ka arataki, ka whakahaere (tīpakohia e te rōpū)
  1. 45–55 min · Aromatawai tere (Formative check). Ka huri ngā ākonga i ā rātou pepa ki tētahi hoa. Ka whakamahi te hoa i tētahi paearu 3-points:
  • kua kitea te kaimahi?
  • kua tika te tohu wā?
  • kei hea te reremahi i roto i te rerenga? Ka whakahoki kōrero kotahi pai + kotahi whakatikatika.
  1. 55–60 min · Exit ticket. Ka tuhi ia ākonga i tētahi rerenga reremahi kotahi (Kaimahi + Tohu wā + Reremahi) mō tētahi kaupapa o te kura (e.g., I tēnei wiki, ka ako…). Ka kohia e te kaiako mō te aromatawai o te wā e whai ake nei.

Resources

  • Pepa mahi (timeline māmā me te tuhi rerenga 3–4)
  • Pene, kōwhaiwhai/whakaraupapa (highlight pens) mō te tohu wā me te kaimahi
  • Papa, pene miramira/markers
  • Kāri rerenga (6 tauira rerenga mō te ngohe whakarongo)
  • Wāhanga kupu matua: ka… reremahi + rārangi tohu wā

Assessment

  • Observations during partner share: tautohu kaimahi/tohu wā/reremahi (formative).
  • Marking checklist for the timeline rerenga: 3 paearu (kaimahi, tohu wā, reremahi placement).
  • Exit ticket: tētahi rerenga reremahi kotahi e whakaatu ana i te hanganga.

Differentiation

  • Tautoko: tīpakohia he rārangi reremahi me ngā tohu wā hei whiriwhiri; hoatu sentence starters pērā i Ko ___, i ___, ka ___ (i ___).
  • Tautoko anō: mō ngā ākonga e uaua ana, whakamahia he tauira kotahi hei kape ā-kaute, kātahi ka whakakapi i te kaimahi me te tohu wā.
  • Torotoro/Extension mā te hunga tere: whakamahia he reremahi mārama ake (e.g., ka arataki, ka whakarite, ka manaaki) me te taapiri i tētahi kaupapa (optional).
  • EAL/SEN: tuku whakaahua iti mō Queen/King/timeline me te tuku wā tuhi i mua i te kōrero ā-waha.

Worksheet (copy-ready)

Akoranga: Reremahi Sentence (Te Reo Māori) — Tau 7–8

Wāhanga A: Tohutohu hanganga Whakakiia te tauira:

  • Kaimahi = ko wai?
  • Tohu wā = āhea?
  • Reremahi = he aha te mahi?
  • Kaupapa (optional) = mō te aha/k hea?

Tauira

  • Ko ia, i te kura, ka ako.

Wāhanga B: Kōrero mō te Kuini (māmā) Kua karaunahia a Queen Ngā Wai Hono i te Pō i muri i te matenga o King Tuheitia i Akuhata i te tau kua pahure.

Tāku mahi: Hanga rerenga reremahi Hanga 3–4 rerenga mō Queen Ngā Wai Hono i te Pō, kia whai:

  • 1 rerenga me tohu wā: Ināianei/I tēnei wiki
  • 1 rerenga me tohu wā: I Akuhata
  • 1 rerenga me tohu wā: I muri i… / i muri tata iho
  • (ōkawatia) 1 rerenga anō ki tō ake kaupapa

Whakamahia ngā reremahi hei tīmatanga (tīpakohia ētahi):

  • ka arataki, ka kōrero, ka whakarite, ka manaaki, ka karakia, ka tae atu

Rerenga 1: Ko Ngā Wai Hono i te Pō, ________, ka __________. (____)

Rerenga 2: Ko Ngā Wai Hono i te Pō, ________, ka __________. (____)

Rerenga 3: Ko Ngā Wai Hono i te Pō, ________, ka __________. (____)

Rerenga 4 (optional): Ko Ngā tāngata/Ngā uri, ________, ka __________. (____)

Wāhanga C: Tirotiro māu anō (checklist)

  • He kaimahi kei taku rerenga? (Āe/Kāo)
  • He tohu wā i kitea? (Āe/Kāo)
  • Kei te tū te reremahi i te wā tika? (Āe/Kāo)

Exit ticket (60 hēkona whakamutunga) Tuhia 1 rerenga reremahi mō te kura: Ko ________, i ____________, ka ____________.

Create Your Own AI Lesson Plan

Join thousands of teachers using Kuraplan AI to create personalized lesson plans that align with Aligned with New Zealand Curriculum in minutes, not hours.

AI-powered lesson creation
Curriculum-aligned content
Ready in minutes

Created with Kuraplan AI

Generated using openai/gpt-5.4-nano

🌟 Trusted by 1000+ Schools

Join educators across New Zealand