Te Wehewehe Hautau

Overview

Ka ako ngā ākonga ki te wehe i tētahi porowhita kia rite ngā wāhanga, me te whakaingoa i te haurua, te hautoru me te hauwhā. Ka whakamahi rātou i ngā porowhita pepa, ka mahi takirua, ka whakamārama ā-waha i ā rātou tauira mā ngā kupu hautau me te reo whakaahua.

Learning intentions

• Ka ako tātou ki te mōhio ki te tikanga o te haurua, te hautoru me te hauwhā.
• Ka ako tātou ki te wehewehe i tētahi āhua kia rite ngā wāhanga.
• Ka ako tātou ki te whakamahi i ngā tohu hautau: ½, ⅓ me ¼.
• Ka ako tātou ki te whakamārama i ā tātou tauira ki tētahi hoa.

Success criteria

• Ka taea e au te whakaatu i te haurua, te hautoru me te hauwhā.
• Ka taea e au te whakarite kia ōrite te rahi o ngā wāhanga.
• Ka taea e au te whakamahi i ngā kupu “kotahi o ngā wāhanga e rua”, “kotahi o ngā wāhanga e toru” me “kotahi o ngā wāhanga e whā”.
• Ka taea e au te whakamārama i taku tauira ki taku hoa.

Curriculum links

• Hautau māmā — te whakaingoa, te tohu me te tikanga o te haurua me te hauwhā.
• Te rahi me te hanga o tētahi tau — te hono i te maha o ngā wāhanga ki te tohu hautau.
• Te whakaoti rapanga mā te rautaki wehewehe ōrite me te whakamārama i te rautaki.
• Te whakamātau me te whakamārama i ngā putanga katoa o tētahi āhuatanga whaitake, mā te hanga i ngā wāhanga katoa o tētahi porowhita.

Lesson structure (30 minutes)

1. 0–4 min · Kupu whakaoho. Ka whakaatu te kaiako i tētahi porowhita pepa, ka whakatakoto i te pātai ki runga i ngā kiriata whakataki me ngā whakaahua porowhita: “Me pēhea te wehe i tēnei porowhita kia rua ngā wāhanga ōrite?” Ka kōrero takirua ngā ākonga, ka tohu i te wāhi ka tapahia.

2. 4–9 min · Whakaako tika. Ka takai te kaiako i tētahi porowhita kia rua, kia toru, kia whā ngā wāhanga ōrite, ā, ka whakamahi i ngā kiriata whakamārama i te haurua, hautoru me te hauwhā hei whakaatu i ngā tohu ½, ⅓ me ¼. Ka whakamārama: ko te tau kei raro e whakaatu ana i te maha o ngā wāhanga ōrite katoa; ko te tau kei runga e whakaatu ana i te maha o ngā wāhanga e kōrerohia ana. Ka whakahoki kupu ngā ākonga, pērā i “kotahi o ngā wāhanga e whā”.

3. 9–12 min · Whakaatu tauira. Ka hanga te kaiako i tētahi haurua, hautoru me te hauwhā ki te papa, ka pātai: “E hia ngā wāhanga? He ōrite rānei?” Ka tohu, ka tatau, ka whakatau ngā ākonga mēnā he hautau tika, kāore rānei, mā te whakamahi i ngā rerenga kōrero kei ngā kiriata tauira me ngā pātai kōrero.

4. 12–22 min · Mahi takirua. Ka noho ngā ākonga ki ngā takirua, ka whiwhi ia takirua i ngā porowhita pepa me te pepa mahi hanga me te whakaingoa hautau. Ka hangaia e rātou he porowhita haurua, he porowhita hautoru me he porowhita hauwhā; ka wehewehe, ka tā, ka tapanga i ia tauira. Ka tirotiro te kaiako i te ōritetanga o ngā wāhanga, ka pātai: “He aha te tohu? E hia ngā wāhanga ōrite? Me pēhea koe e mōhio ai?”

5. 22–27 min · Whakamārama takirua. Ka whakamahi ia takirua i ngā tauira porowhita hei whakaatu ki tētahi atu takirua. Mā te reo whakaahua ka kōrero rātou: “Ko tēnei te hauwhā. E whā ngā wāhanga ōrite. Ko tētahi wāhanga te hauwhā.” Ka whakarongo ngā ākonga, ka tohu mēnā he tika te wehewehe me te whakamahi kupu. Ka whakaatu ngā takirua kua rite ki te akomanga, me te tautoko a ngā kiriata tohutohu mō te kōrero me te whakamārama.

6. 27–30 min · Whakakapi me te aromatawai. Ka whakaatu te kaiako i tētahi porowhita kua wehewehea, ka pātai: “He aha tēnei hautau? He aha tō taunakitanga?” Ka whakautu takitahi ngā ākonga mā te tuhi, te tā rānei i te haurua, te hautoru, te hauwhā ki te wāhi whakamutunga o te pepa mahi hanga me te whakaingoa hautau. Ka whakapuaki ngā ākonga i tētahi rerenga kōrero hei whakaatu i tā rātou ako.

Resources

• Porowhita pepa kua tapahia, kotahi mō ia ākonga, me ētahi hei tauira
• Kutikuti, kāpia, pene rākau me ngā pene tae
• ngā kiriata whakataki, whakaako, mahi me te whakakapi
• te pepa mahi hanga me te whakaingoa hautau
• Papa mā, pene papa mā, me ngā tohu hautau ½, ⅓, ¼
• He porowhita pepa nui mō te whakaatu a te kaiako

Assessment

• I te wā whakaako, ka tirohia mēnā ka wehe ngā ākonga i te porowhita kia rite ngā wāhanga, ā, ka taea te tatau i aua wāhanga.
• I te wā mahi takirua, ka whakarongo te kaiako ki te whakamahinga o ngā kupu “haurua”, “hautoru”, “hauwhā”, “ōrite” me “wāhanga”.
• Mā te whakautu whakamutunga ka kitea mēnā ka taea e te ākonga te whakaatu, te tohu me te whakamārama i tētahi hautau māmā.

Differentiation

• Hei tautoko, ka whakamahi te kaiako i ngā porowhita kua takaihia kētia, ngā tauira tirohanga, me ngā rerenga kōrero: “Ko tēnei te ___. E ___ ngā wāhanga ōrite.”
• Ka mahi ngā ākonga e hiahia ana ki te tautoko me tētahi hoa kōrero, ā, ka āwhina te kaiako mā te whakaatu ā-ringa, te tatau tahi me te tukurua i ngā kupu.
• Hei tautoko i ngā ākonga reo ako, ka honoa ia kupu ki te āhua, te tohu me te tohu ā-ringa; ka whakaaetia te tā, te tohu me te kōrero hei whakaatu māramatanga.
• Hei wero, ka tonoa ngā ākonga kia whakaatu i te rua haurua, te rua hautoru rānei, ā, ka whakamārama he aha i noho tonu ai ngā wāhanga kia ōrite.