Whakamāori Reremahi

Overview

Ka ako ngā ākonga ki te whakamāori i ngā reremahi mai i te reo Māori ki te reo Pākehā. Ka whakamahi rātou i ngā rautaki rapu māramatanga, pērā i te tautuhi i te kaiwhakaari, te mahi, te wā me te horopaki, ā, ka arohaehae i te tika o ā rātou whakamāoritanga.

Learning intentions

• Ka ako mātou ki te tautuhi i ngā wāhanga matua o tētahi reremahi.
• Ka ako mātou ki te whakamāori reremahi Māori ki te reo Pākehā.
• Ka ako mātou ki te whakamahi i te horopaki hei kimi i te tikanga tika.
• Ka ako mātou ki te whakamārama he aha i whiriwhiri ai i tētahi kupu, i tētahi hanga rerenga kōrero rānei.

Success criteria

• Ka taea e au te tautuhi i te kaiwhakaari, te mahi me te wā o te rerenga kōrero.
• Ka taea e au te whakamāori tika i ngā reremahi e 20.
• Ka taea e au te whakamahi i te horopaki me ngā kupu tohu hei kimi māramatanga.
• Ka taea e au te whakamārama me te whakatika i taku whakamāoritanga.

Curriculum links

• Te Reo Māori Taumata 2 — te whakamahi rautaki rapu māramatanga mō ngā tuhinga me ngā reo tauhou.
• Te Reo Māori Taumata 6 — te arohaehae i ngā kōrero me ngā tuhinga Māori i runga i te kaupapa, te momo reo me te kaipānui.
• Te Reo Māori Taumata 8 — te kōwhiri i ngā rauemi reo me ngā tikanga hei whakataurite i te tirohanga a te kaituhi ki tā te kaipānui.
• Te Reo Māori Taumata 8 — te mārama ki ngā kounga tuhituhi e hāngai ana ki te kaipānui, te kaupapa me te take i tuhia ai.

Lesson structure (45 minutes)

1. 0–5 min · Kupu whakaoho. Ka whakaatu te kaiako i te rerenga kōrero “I haere a Mere ki te kura inanahi” ki runga i te rerenga whakaoho me ngā pātai tīmatanga, ā, ka pātai: “He aha te mahi? Ko wai te kaiwhakaari? Nōnahea?” Ka kōrero takirua ngā ākonga, kātahi ka whakamāori i te rerenga ki te reo Pākehā.

2. 5–12 min · Whakaako tōtika. Ka whakamārama te kaiako i ngā rautaki matua: rapua te kaiwhakaari, te tūmahi, te wā, ngā kupu tūhono me te horopaki; ka tauira i ngā rerenga e rua ki runga i ngā rautaki whakamāori me ngā tauira. Ka tuhi ngā ākonga i ngā kupu matua, ka tohu hoki i ngā wāhanga o ngā rerenga.

3. 12–20 min · Mahi ā-rōpū. Ka whakarite te kaiako i ngā ākonga kia ono ngā takirua, ka tohatoha i te pepa mahi whakamāori reremahi. Ka mahi tahi ngā ākonga ki te whakamāori i ngā rerenga 1–8, ā, ka whakamahi i te horopaki me ngā kupu āwhina kei te pepa.

4. 20–30 min · Mahi takitahi. Ka whakamārama te kaiako i ngā tohutohu mō ngā rerenga 9–20 ki runga i ngā tohutohu mō te mahi takitahi, ā, ka āta tirotiro i te whakamahi tika o te wā me ngā kupu mahi. Ka whakamāori takitahi ngā ākonga i ngā rerenga 9–20, ā, ka tuhi i tētahi kupu whakamārama mō ngā rerenga e rua i uaua ki a rātou.

5. 30–38 min · Whakataurite me te whakatika. Ka whakaatu te kaiako i ngā whakamāoritanga tauira ki runga i ngā whakautu tauira me ngā pātai arohaehae. Ka whakataurite ngā ākonga i ā rātou whakautu ki tētahi hoa, ka kōrero mō ngā rerekētanga, ka whakatika i ngā hapa me te whakamahi i ngā pātai: “He tika te wā?” “Kei te mau tonu te tikanga?” “He pai ake tētahi atu kupu?”

6. 38–45 min · Whakamātau whakamutunga. Ka tono te kaiako ki ia ākonga kia whakamāori ā-waha i tētahi rerenga kua tohua, kātahi ka whakaoti i te rerenga whakaata ki te wāhanga tirohanga me te whakatika hapa. Ka tuku ngā ākonga i tētahi rerenga i tino mōhio ai rātou, me tētahi rautaki ka whakamahia anō ā muri ake.

Resources

• te huinga kiriata mō te akoranga katoa
• te pepa mahi whakamāori reremahi 20
• Papa mā, pene me ngā tohu tae
• Papakupu Māori–Pākehā, ā-pukapuka, ā-matihiko rānei
• Pene miramira mō te tautuhi i te kaiwhakaari, te tūmahi me te wā
• Pūrere matihiko, mēnā e wātea ana
• Rārangi kupu āwhina mō ngā ākonga e hiahia tautoko ana

Assessment

• Ka whakarongo te kaiako ki ngā kōrero takirua me te mahi ā-rōpū, ka tirohia mēnā ka tautuhi ngā ākonga i te kaiwhakaari, te mahi me te wā.
• Ka kohia te pepa mahi hei aromatawai i te tika o ngā whakamāoritanga e 20, tae atu ki te mau tonu o te tikanga me te horopaki.
• I te mutunga, ka whakamahi ngā ākonga i te wāhanga tirohanga hei whakaatu i tētahi mea kua ako, tētahi hapa kua whakatikaina, me tētahi rautaki rapu māramatanga.

Differentiation

• Mā ngā ākonga e hiahia tautoko, ka hoatu he rārangi kupu, he tauira kua wāwāhia, he wā roa ake hoki; ka mahi tahi rātou me tētahi hoa tautoko.
• Ka whakamahi ngā ākonga whai uaua ki te pānui i te reo nui, i ngā tohu tae me te whakarongo ki te kaiako e pānui ana i ngā rerenga.
• Mā ngā ākonga matatau, ka tonoa kia whakamāori anō i ngā rerenga kia pai ake ai te reo Pākehā, me te whakamārama he aha i rerekē ai te hanga rerenga.
• Ka āhei ngā ākonga EAL ki te whakamahi i tētahi papakupu, ā, ka whakaae te kaiako ki te whakamārama ā-waha i mua i te tuhi.